GEORGE I. MAVRODES’İN FELSEFESİNDE EPİSTEMİK İKİLEM BAĞLAMINDA KÖTÜLÜK PROBLEMİ

Kötülük problemi, Tanrı’nın varlığı, kudreti ve iyiliği ile dünyada tecrübe edilen kötülükler arasındaki ilişkinin nasıl anlaşılması gerektiğine dair temel felsefi sorunlardan biridir. Bu problem, klasik tartışmalarda çoğunlukla mantıksal tutarsızlık, teodise ve Tanrı’nın kötülüğe izin verme gerekçeleri üzerinden ele alınmıştır. George I. Mavrodes, meseleyi yalnızca önermeler arasındaki formel ilişkiye indirgemek yerine inanan öznenin kendi inançlarını nasıl değerlendirdiğini merkeze alan farklı bir yaklaşım geliştirir. Mavrodes’in yaklaşımında kötülük problemi, Tanrı’ya ve kötülüğe ilişkin önermelerin birlikte benimsenmesinden değil, kişinin bu önermeleri birbiriyle bağdaşmaz görmesinden doğar. Bu nedenle problem, epistemik ikilem kavramı çerçevesinde kişisel, inançsal ve gerekçelendirmeye dayalı bir yapı kazanır. Bu çalışmada Mavrodes’in Hume ve Mackie’ye yönelik değerlendirmeleri, A ve B argümanları, inanç problemi vurgusu, epistemik ikilem anlayışı ve bu ikilemin çözümüne ilişkin sert-yumuşak ikilem ayrımı incelenmektedir. Böylece kötülük probleminin Mavrodes’te klasik teodise tartışmalarından farklı olarak nasıl epistemik bir zeminde yeniden yorumlandığı ortaya konulmaktadır.