Uchodźcze utopie we współczesnej literaturze światowej i Drzwi na Zachód Mohsina Hamida

Doświadczenie uchodźstwa w XXI wieku zdecydowanie częściej od pozytywnych budzi skojarzenia negatywne. Kolejne wydarzenia zmuszające do porzucenia ziem ojczystych przez olbrzymie rzesze ludzkie przynoszą medialne obrazy i kulturowe reprezentacje bezdomności, biedy, tułactwa, chorób i śmierci, które kształtują społeczne postrzeganie współczesnych procesów migracyjnych. Wobec niedostatecznej reakcji polityków na problemy związane ze współczesną sytuacją uchodźców, organizacje pomocowe sięgają po środki wyrazu artystycznego, które mają wzmacniać przekaz kampanii świadomościowych, pobudzających do niesienia pomocy i wywierania nacisku na władze polityczne. Inna koncepcja zakłada, że w celu przezwyciężenia niechęci społeczeństw zachodnich względem uchodźców, warto pokazywać sytuację uchodźstwa także jako szansę na nowe życie w nowym miejscu. Na kanwie takich przekonań po roku 2015 ukazał się szereg tekstów, w tym tekstów literackich, sięgających po dobrze zakorzeniony w literaturze schemat historii migranta kończącej się sukcesem i będącej szansą na nowe życie, a nie tylko ucieczką przed tym starym. W niniejszym artykule problematyka ta została przeanalizowana przede wszystkim w oparciu o powieść Mohsina Hamida Drzwi na Zachód (Exit West, wyd. oryg. 2017).