HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ VE MİLLİ MÜCADELE

Mustafa Kemal, Sivas’taki İrade-yi Milliye gazetesinin matbaasını Ankara’ya getirerek 10 Ocak 1920‘de Hâkimiyet-i Milliye gazetesini kurar. Bu gazetede editörlük ve köşe yazarlığı yapar. Bazen Mustafa Kemal imzasıyla bazen de imzasız yazılarında Millî Mücadele’yi ve işgalleri anlatan yazılar kaleme alır. Osmanlı harfleriyle basılan gazetedeki bu yazılarını Millî Mücadele zaferle sonuçlanana kadar devam ettirir. Mustafa Kemal’in bu makaleleri üzerinde az da olsa incelemeler yapılmış fakat bunlar günümüz harfleriyle henüz basılmamıştır. Bu çalışmada Mustafa Kemal’in Hâkimiyet-i Milliye’deki köşe yazıları üzerinde durulacaktır. Hâkimiyet-i Milliye Millî Mücadele yıllarında kamuoyu oluşturmak ve halkın Millî Mücadele’ye katılımını sağlamak amacıyla yayımlanmıştır. Anadolu ve İstanbul işgal altındayken yazıların birçoğu Mustafa Kemal imzasıyla veya yıldız işaretiyle yayımlanmıştır. Başlangıçta yazıların isimsiz ama yıldız işaretiyle yayımlanmasının sebebi hakkında çeşitli düşünceler söylenebilir. Mustafa Kemal, bu gazetenin “Anadolu’nun Sesi” olduğuna inandığı için ve gazetenin belli bir grubun değil, bütün Anadolu’nun simgesi olduğunu göstermek için yazıların altına ismini koymamıştır, denilebilir. Ayrıca bu gazete vasıtasıyla içinde bulunulan dönemde işgal kuvvetlerinin başlattığı propagandalara karşı halk uyarılmıştır. Hâkimiyet-i Milliye’de dış politikamızın nasıl olması gerektiği hakkında da yazılar yayımlanmış ve Avrupa’nın ikiyüzlü olduğu ve biz Türkleri sevmedikleri sık sık vurgulanmıştır. Bu yazılar vasıtasıyla Mustafa Kemal’in Avrupa’ya nasıl baktığı ve Batı ülkelerine karşı neler düşündüğü de anlaşılmaktadır. Özellikle başyazılar üzeride yapılmış olan bu incelemede görülen şudur ki gazete vasıtasıyla Millî Mücadele günbegün takip edilmiş ve halk işgallere karşı bilinçlendirilmiştir. Mustafa Kemal’in imzasız yayınladığı bu başyazılar, Millî Mücadele’ye rehberlik etmiştir. Ayrıca, millî bilinci zinde tutan diğer yazılar vasıtasıyla da istiklâl mücadelemiz halka duyurulmuştur. Gazetede hemen her konuda halkı bilgilendirmek için yazılar yazılmıştır. İktisadî, askerî, kültürel ve diğer farklı konularda yazılan yazılarda Millî Mücadele sonrası kurulacak Türkiye’nin fikrî temelleri atılmıştır. Böylece hem Millî Mücadele’nin başarıyla sürdürülmesi sağlanmış hem de toplumsal kültürlenme süreci hızlandırılmıştır. Gazete, bir yandan Millî Mücadele’yi yürütme vazifesini yerine getirirken diğer yandan da sosyal meselelerle ilgilenmiştir. Yetimlerin durumu, gençlik ve evsizlik gibi sosyal meseleler de gazetede kendine yer bulabilmiştir. Böylesine yelpazesini geniş tutan bu gazete kendisini halkın sesi olarak görmüştür. Zaten Mustafa Kemal bu gazeteye isim seçerken önce “Anadolu’nun Sesi” adını vermiş fakat sonradan “Hâkimiyet-i Milliye” adında karar kılmıştır.