DR. MAZHAR BEY DURING THE NATIONAL STRUGGLE PERIOD

Mazhar Bey (Germen), Osmanlı Devleti’nin son döneminde Aydın’da dünyaya gelmiştir. Osmanlı’nın en modern okullarında oldukça iyi bir eğitim almış ve 20 yaşında hekim olmuştur. Katıldığı Balkan Savaşları’nda ve Birinci Dünya Savaşı’nda hekim olarak görev yapmıştır. İzmir’in işgali sonrasında memleketi Aydın’a gelerek Yunan’a karşı kutsal milli direnişin başlatılması için en ön saflarda olağanüstü mücadeleler vermiştir. Bütün çabalarına rağmen Aydın işgal edilince Denizli’deki milli direnişe katılarak hekimlik mesleğini kullanmak suretiyle önemli yararlılıklar göstermiştir. 34 yaşında Aydın’dan mebus seçilerek 1920 yılında Büyük Millet Meclisi’ne katılmıştır. Meclis’te aktif biri olan Mazhar Bey, Milli Mücadele için önemli faydalar sağlamıştır. Başta savaşın finansmanı ile ilgili olmak üzere birçok meseleyle ilgi yaptığı konuşmalarda Milli Mücadele’nin bir an önce başarıya ulaştırılması noktasında pragmatist bir yaklaşım sergilemiştir. Bu bağlamda yaşanan olağanüstü dönemi öne sürerek hukuk kaidelerinin çok fazla gözetilmemesi gerektiğini savunmuştur. Ayrıca uzun ve gerilimli tartışmalarda uzlaşmacı bir rol üstlenmiştir. Cephe gerisine de oldukça önem veren Mazhar Bey, sivil halkın mağdur olmaması ve asayişin temini için önemli katkılar sunmuştur. Mazhar Bey, Meclis içerisinde bazı ilklere de imza atmıştır. Milli Mücadele’nin en zor sürecinde bugünkü Meclis Kütüphanesi’nin kurulması için bir kanun teklifi vermiş ve kütüphanenin kurulmasını sağlamıştır. Başkomutanlık meselesinin görüşüldüğü Meclis oturumunda, Başkomutanlığa geçmesi gereken kişi olarak Mustafa Kemal Paşa’nın ismini açıkça zikreden ilk kişi olmuştur. Bu araştırmada amaçlanan; Mazhar Bey’in Milli Mücadele dönemindeki faaliyetlerini detaylıca incelemektir. Aynı zamanda Meclis içerisindeki faaliyetlerinden yola çıkarak Milli Mücadele’ye ne gibi katkılar sunduğunu ve mücadele ile ilgili tutumunu ortaya koymaktır. Araştırmanın hazırlanmasında hatıra kitapları başta olmak üzere çeşitli telif eserler ve Meclis Zabıtları kullanılmıştır.