Sivas Arkeoloji Müzesi’ndeki 7. Yüzyıl Altın Sikke Definesi

Bu çalışmanın amacı, 2009 yılında müsadere yolu ile Sivas Arkeoloji Müzesi’ne gelen Bizans altın sikkelerinden oluşan bir defineyi tanıtmaktır. 11.06.2009 tarihinde müzeye gelen ancak buluntu yeri bilinmeyen 20 adet sikkeden oluşan define, el konulduğu yer dolayısıyla “Sivas Definesi” olarak adlandırılmıştır. Sivas Definesi kronolojik olarak birbirini kesintisiz takip eden üç imparator Focas (602-610), Heraclius (610-641) ve II. Constans (641-668) döneminde basılan solidus ve tremisisleri içermektedir. Sivas’ta ele geçen bu sikkelerin define olarak değerlendirilmesinin nedenlerinden birisi, sikkelerin dönemsel olarak bütünlük göstermesidir. Toplu halde bulunan sikkelerin define olarak değerlendirilmesinde, sikkelerin sayısal çokluğu veya belli bir miktarı kapsayıp kapsamadığı, sayının ne kadar olması gerektiği konusu tartışma yaratmaktadır. Defineler, nümizmatik bilimine sağladığı katkıların ötesinde tarihsel bir bağlamı da ortaya koymaktadır. Ayrıca defineler savaş, doğal afet, yıkım gibi toplumsal olaylar ile nüfus, sikke dolaşımı ve iktisadi yaşamın da önemli birer tanıklarıdır. Makalenin giriş bölümünde sikke definelerinin tanımı, kategorileri ve değerlendirme yöntemlerine ilişkin bilgi verilmiştir. Daha sonra definede sikkeleri bulunan imparatorların, dönemlerindeki altın sikke gelişimine kısaca değinilmiştir. Definenin buluntu yeri bilinmemekle birlikte, Sivas’ta bulunduğu varsayımından yola çıkılmış, 7. yüzyılda Sivas hakkında bilinenler Değerlendirme başlığı altında aktarılmıştır. Bunun yanı sıra Anadolu, Balkanlar, Transkafkasya, Afrika ve Ortadoğu’da benzer tarih aralığında tespit edilen defineler tablolar halinde verilerek, Sivas Definesi örneğinde Sivas’ın 7. yüzyılı, siyasi ve askeri hareketlilik ilişkisi içerisinde anlatılmıştır. Çalışmanın sonunda sonuç ve 20 sikkenin kataloğuna yer verilmiştir.