Moğollarda Kullanılan Beki/Begi Unvanı Üzerine Notlar

Cengiz Han kurduğu devletin geleceğini belirleme adına onun kurumsal yapısını tesis etmeye çalışarak, hayatı boyunca fayda iktiza ettiği her yapıyı bozkır geleneği temelinde şekillendirmeye gayret etmiştir. Moğolların kullandığı unvanlarda bu bağlamda değerlendirmeye tabi tutulması gereken bir mevzudur. Beki/begi unvanı olarak Moğol siyasî, sosyal ve idarî hayatında görülen unvanın mevkii ve etkinliği hakkında bu güne kadar çeşitli görüşler ortaya konulmuştur. Türk idarî yapılanmasında beg/bey unvanı ile paralellikler gösteren bu unvan, Moğol toplumsal yapısı içerisinde farklı anlam kümesine tekabül edecek şekilde kullanılmıştır. Araştırmada unvanın mahiyeti, konumu ve mevkii incelenirken, Moğol inanç dünyasının kutsalları arasındaki bağlantıları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca unvan hakkında şimdiye kadar ortaya konulan görüşlerin bir hülasası yapılmaya çalışılmakta ve Moğol Devleti’nde belli bir döneme kadar aktif olarak kullanılan bu unvanın gelişim seyri takip edilmeye çalışılmaktadır.