Osmanlı Devleti’nin Dev Sakinleri: Filler

Filler gerek fiziki yapıları gerekse potansiyel güçleri sayesinde her dönem insanlık için ilgi odağı olmuştur. Fillerin bu cezbedici etkisi Osmanlı Devleti’nde de kendisini hissettirmiş ve devletin erken dönemlerinden itibaren filler Osmanlı mülkünde yerlerini almıştır. Çoğunlukla “Doğu” dünyasından Osmanlı padişahlarına diplomatik ilişkiler kapsamında gönderilen filler artık devletin daimi sakinleri haline gelmişlerdir. Hatta Osmanlı Devleti bünyesinde fillerin bakım ve eğitimleriyle meşgul olacak filcibaşılık ve filbân (fil bakıcıları) pozisyonları ihdas edilmiştir. Zaman zaman sayıları değişen filbânlar Osmanlı devlet teşkilatında Mîrâhûr’a bağlı olarak çalışmışlardı. Ulufeli olarak maaşa bağlanan filbânlar, fillerin ihtiyaçları için de rutin olarak ödenek almışlardı. İstanbul’da filler için münasip mahallerde barınaklar temin edilmişti. Filler, yalnızca İstanbul’da bulunmamış Edirne başta olmak üzere taşra şehirlerinde de yerini almıştı. Sultanın otoritesine ve karizmatik kişiliğine katkı sunan filler Osmanlı Devleti’nde farklı amaçlara hizmet etmek adına muhafaza edilmişlerdi. Nitekim elçi kabulleri, şenlikler, savaşlar ve devletlerarası diplomatik ilişkiler de filler önemli bir figür olarak karşımıza çıkmıştır. Bu çerçevede Osmanlı Devleti’nin sosyal, siyasi ve askeri hayatında yer alan filler, kaleme alınan çalışmanın konusunu oluşturmuştur.