METİN DİLBİLİMSEL BİR İNCELEME: Feyzi Ersoy ‘Bir Kitaba Tutuldum’

Çalışmada Prof. Dr. Feyzi Ersoy’un ‘Bir Kitaba Tutuldum’ adlı romanı metinsellik ölçütlerinden Türkoloji’nin çalışma alanına en yakın olduğu düşünülen ‘bağdaşıklık’ ve ‘tutarlılık’ bakımından incelenmiştir. Bağdaşıklık ölçütü Halliday ve Hassan’ın ‘Cohesion in English’ isimli kitabı, tutarlılık ölçütü ise Hülya Aşkın Balcı’nın ‘Metindilbilimin ABC’si’ isimli kitabı esas alınarak incelenmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, önemi, sınırlılığı ve yöntemi hakkında bilgi verildikten sonra ‘Literatür Taraması’ başlığı altında metin dilbilim alanında önemli bulunan ve çalışma süresince yararlanılan bazı kaynaklara değinilmiştir. Ardından çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturan dil, dilbilim, metin, metin dilbilim kavramları tanımlanıp açıklanmış, konu başlıkları ile ilgili alanda yetkin kişilerin görüşlerine yer verilmiştir. Aynı başlık kapsamında metnin anlatıcısı olan Prof. Dr. Feyzi Ersoy ve metne konu edilen Dîvânu Lugâti’t-Türk hakkında bilgiler verilerek kavramsal çerçeve tamamlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümü olan bağdaşıklık bölümü gönderim, değiştirim, eksiltili anlatım, bağlama unsurları ve sözlüksel bağdaşıklık olmak üzere beş, ikinci bölümü olan tutarlılık ise metnin olay bazlı konu sıralaması, metnin zaman ve mekân odağı, hikâyedeki odaklayım, dil ve üslup, metinlearasılık işaretleyicileri olmak üzere dört alt bölüme ayrılarak çözümlenmiştir. Çalışmanın hazırlanmasındaki temel amaç, romanı metin dilbilimin bağdaşıklık ve tutarlılık ölçütleri açısından değerlendirmek, romanın metinsellik değerini ortaya koymak ve metin dilbilim alanında çalışmak isteyen araştırmacılara bir kaynak oluşturabilmektir.