Tanah Komunal Alternatif Memiliki Tanah dalam Komuniti Orang Asli

Tanah sebagai satu sumber terpenting memberi kesejahteraan komuniti orang Asli dalam kehidupan seharian. Sejauhmana tanah masyarakat orang Asli boleh dilindungi? Kajian ini mengenal pasti domain tanah komunal yang diperlukan dalam mengintegrasikan pemberimilikan tanah secara komunal. Kajian ini menggunakan kaedah pengumpulan data kualitatif melalui pendekatan in-depth interview bersama tiga (3) orang informan yang berpengalaman dalam bidang pentadbiran tanah serta isu tanah orang Asli. Kaedah ini digunakan untuk mendapatkan konsensus dan kesepakatan pakar dalam mengintegrasikan pemilikan tanah melalui kaedah geran komunal. Dapatan sorotan literatur mendapati terdapat lima (5) domain tanah komunal iaitu identiti, sosial, governan, kesejahteraan komuniti, dan hak asasi orang Asli. In-depth interview dengan informan mendapati tanah komunal sangat perlu bagi menjamin social conventions, dan daya tahan sosial (social resilience) masyarakat orang Asli terhadap tanah. Di samping melindungi fleksibiliti komuniti terhadap perubahan sosial yang berlaku ke atas tanah. Implikasi daripada kajian ini boleh membantu pihak agensi untuk membangunkan model hak milik tanah bergeran komunal yang komprehensif bagi masyarakat orang Asli agar hak orang Asli terhadap tanah boleh dilindungi.