Smutek i żal Juliana Apostaty po wyjeździe przyjaciela i doradcy Salustiosa. Mowa IV Cezara Juliana Apostaty

Cesarz Julian Apostata jest jednym z najbardziej interesujących władców w dziejach państwa rzymskiego. Jesienią 355 roku z powodu trudnej sytuacji politycznej na Zachodzie cesarstwa cesarz Konstancjusza II mianował Juliana cezarem. Do grona współpracowników cezara Juliana na galijskim dworze należał kwestor Saturninus Secundus Salustios, który szybko stał się kimś więcej – prawdziwym przyjacielem i powiernikiem. Cezar Julian z powodu przymusowego, wskutek intryg dworskich, wyjazdu Salustiosa z Galii czuł ogromny żal i smutek, czemu dał wyraz w Mowie IV – Mowie pocieszającej samego siebie po wyjeździe znakomitego Salustiosa. To także pochwała przyjaźni rozumianej przez Juliana jako opartej na pokrewieństwie duchowym, tym samym poziomie wykształcenia, a także wspólnych ideałach. Mowa IV może pretendować zarówno do miana dzieła retorycznego, jak i filozoficznego, tekstu kluczowego dla zrozumienia początków kariery Juliana i bardzo ważnego dla zrozumienia kultury intelektualnej jego czasów.