HOCA-ZÂDE MUHAMMED RASİM’E AİT BİR RİSALE: AHVÂL-İ MEHDÎ

Bu çalışma; İslam düşüncesinde önemli bir yere sahip olan Mehdîlik kavramını, Hoca-zâde Muhammed Rasim’in “Ahvâl-i Mehdî” risalesi bağlamında ele almaktadır. İslam dünyasında Mehdî inancı hakkındaki tartışmalı konular ve yorumlar analiz edilmiştir. Çalışmada, Mehdî kavramının yalnızca İslamî referanslarla sınırlı olmadığı, farklı kültür ve inanç sistemlerinde de benzer figürlerin bulunduğu, buradan hareketle günümüzde yapılan çalışmalarda bu konu ile ilgili bir fikir birliği olmadığı ortaya konmuştur. İslam düşüncesinde Mehdî inancının doğruluğunun yanı sıra kimliğinin de tartışmalara konu olduğu görülmüştür. Özellikle Hoca-zâde’nin risalesi, Mehdî’nin kimliğine dair farklı görüşleri derleyen ve bu bağlamda kaynakları titizlikle aktaran özgün bir metin olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, Hoca-zâde Muhammed Rasim’in Mehdîlik konusunda ortaya koyduğu görüşler değerlendirilmiş ve bu risalenin alan çalışanlarının dikkatlerine sunulması amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Hoca-zâde’nin metninin, dönemin İslam düşüncesindeki Mehdî kavramına ışık tutan önemli bir kaynak niteliğinde olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, klasik metinlerin akademik olarak incelenmesi ve bu tür eserlerin İslam düşünce tarihi içindeki yerinin belirlenmesi açısından önemli bir katkı sunmaktadır.