Havacılık çalışanlarında aleksitimi düzeyinin doğuştan yenilikçilik eğilimi ve marka bağlılığı üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, havacılık çalışanlarında aleksitimi düzeyi, doğuştan yenilikçilik eğilimi ve marka bağlılığı arasındaki ilişkileri incelemek ve doğuştan yenilikçilik eğiliminin aleksitimi ile marka bağlılığı arasındaki ilişkide üstlendiği aracı rolü değerlendirmektir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın verileri, Türkiye’de havacılık sektöründe görev yapan 390 çalışandan anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini kokpit, kabin, yer hizmetleri ve teknik ekip çalışanları oluşturmaktadır. Veri toplama aracında Toronto Aleksitimi Ölçeği, Doğuştan Yenilikçilik Ölçeği ve Marka Bağlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analiziyle, iç tutarlılıkları ise Cronbach alfa katsayılarıyla değerlendirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle incelenmiş; doğuştan yenilikçilik eğiliminin aracı rolü SPSS PROCESS Macro 4.2 Model 4 kullanılarak 5.000 bootstrap örneklemesi üzerinden test edilmiştir. Bulgular, aleksitimi düzeyi ile doğuştan yenilikçilik eğilimi ve marka bağlılığı arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Doğuştan yenilikçilik eğilimi ile marka bağlılığı arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Aracılık analizi, doğuştan yenilikçilik eğilimi üzerinden hesaplanan dolaylı ilişkinin anlamlı olduğunu ve doğrudan ilişkinin de anlamlılığını koruduğunu ortaya koymuştur. Buna göre doğuştan yenilikçilik eğilimi, aleksitimi ile marka bağlılığı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlenmektedir. Ayrıca bazı demografik özellikler bakımından aleksitimi ve doğuştan yenilikçilik düzeylerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Araştırma, havacılık çalışanlarının marka bağlılığının yalnızca pazarlama unsurlarıyla değil, duygusal farkındalık ve yeniliğe açıklık gibi bireysel özelliklerle de ilişkili olduğunu göstermesi bakımından tüketici davranışı literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.