Monomit Kuramı Bağlamında Michel Tournier’nin Cuma ya da Pasifik Arafı ve Madeline Miller’ın Kirke’sine Karşılaştırmalı Bir Bakış

Her bireyin ortak bir bilinç dışından beslendiğini ve bu nedenle her kahramanın yolculuğunun ortak bir şema çerçevesinde gerçekleştiğini düşünen Joseph Campbell, 1949’da “monomit” (kahramanın yolculuğu) adını verdiği kuramı geliştirmiştir. Bu yolculuğun aşamaları, insan psikolojisinin ve yaşam aşamalarının ortak bir simgesi haline gelmiştir. Çocukluk, ilk gençlik, ergenlik, erginlik ve yaşlılık gibi aşamalarda insanın yaşadığı dönüşümsel deneyimler belli başlı başlıklar altında şematize edilmiştir. Campbell’ın yanı sıra Maureen Murdock da onun çalışmasını merkeze koyarak erkek merkezli kahraman modeline farklı açıdan yaklaşarak kadının mitsel arayış deneyiminin aşamalarını tanımlamak için “Kadın Kahramanın Yolculuğu” (1990) adlı kitabını yazar. Campbell’ın her ne kadar cinsiyet ayrımı gözetmeksizin bu çalışmayı yaptığı söylense de, Murdock gerçek anlamda kadını anlamaya ve çözümlemeye yönelik doğru soruları ve temaları belirlemiştir. Böylece kadın kahramanların yaşamsal yolculukları için de yeni bir model geliştirilmiştir. Bu çalışmada, Michel Tournier’nin, Daniel Defoe’ un Robinson Crusoe ( 1719) romanını felsefi ve mitik açıdan ele alarak yeniden yazdığı “Cuma ya da Pasifik Arafı” (Vendredi ou les Limbes du Pacifique) ile Madeline Miller’ın Kirke mitinin, kadını merkeze alan “Ben, Kirke” romanları karşılaştırılmaktadır. Her iki eserde monomit şemasının nasıl dönüştürüldüğü ortaya konularak eril yolculuk ile dişil yolculuk yapısal ve tematik bağlamda, insanların kolektif bir bilinç dışından geldiğini savunan Carl Gustave Jung’un “arketip” kavramı aracılığıyla irdelenemekte ve her iki cinsin yolculukları arasındaki farklar ortaya konmaktadır.