İsveç ve Finlandiya’nın NATO Üyeliğinin Neorealizm Üzerinden İncelenmesi

Uluslararası ilişkiler disiplinin en önemli alanlarından biri olan “Uluslararası İlişkiler Teorileri”, diplomasi arenasında meydana gelen tarihi ve güncel krizleri yorumlamada kullanılmaktadır. Bu çerçevede, 1919-1939 yılları arasında etkisini gösteren idealizm fikrine karşı realist kuram doğmuş ve günümüzde de geçerliliğini sürdürmektedir. Temelleri Thukididis, Machiavelli ve Thomas Hobbes’a kadar uzanan realizm; John Mearsheimer ve Kenneth Waltz gibi önemli düşünürlerin katkılarıyla yeni bakış açıları kazanmıştır. Böylece; uluslararası ilişkiler akademisyenleri, defansif, ofansif ve neoklaisk realizm gibi kuramlarını da kullanmaya başlamıştır. Bu makalede; Şubat 2022’de başlayan ve bölgesel bir sorun olmaktan küresel bir savaşa dönüşme eşiğinde sürüklenen Rusya-Ukrayna ihtilafının, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyelik kararlarını nasıl etkilemiştir sorusunun cevabına neorealizm bağlamında ulaşılması hedeflenilmiştir. Bu uğurda, söz konusu ülkelerin güncel askeri kapasiteleri ve 2000 yılından 2023 yılına kadar olan askeri harcalamaları esas alınarak; insan doğasını kötü olarak kabul eden, devletleri uluslararası ilişkilerin temel aktörü ve rasyonel bir oluşum olarak gören, devletlerin niyetlerinin bilinemeyeceği varsayımında bulunan ve uluslararası ilişkileri çıkar ve güç bağlamında değerlendiren realist kuramın bir kolu olan neorealizm kapsamında değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada genel olarak; realizm ve neorealizmin temel varsayımları, NATO’nun tarihçesi, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın tarihçesi, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılımları ve ülkelerin askeri güçlerine yer verilerek bahse konu üyelikler, neorealizm üzerinden dengeleme politikası bağlamında değerlendirilmiştir.