Kerry ile Polemiği Bağlamında Frege’nin “Nitelik-Özellik” Ayrımının “Kavram-Nesne” Ayrımı Üzerinden Değerlendirilmesi

Sembolik mantığın ve analitik felsefenin kurucusu olan Gottlob Frege’nin felsefesinde “kavram–nesne” ayrımı, kavramlar arası bir sınıflandırma üzerinden “fonksiyon–argüman” ayrımına uzanmaktadır. Sözkonusu ayrım, “kavram–kaplam” ilişkisi üzerinden “nitelik – özellik” ayrımının yapılmasını gerektirmiş ve bu ayrım sayesinde kavramların kendi aralarında da ayrı bir sınıflandırma yapılmıştır. Öyle ki kaplamı nesnelerden oluşan “birinci düzey kavramlar”, nesnelerin bir özelliğine (Eigenschaft) yüklemlenirken; kaplamı kavramlardan oluşan “ikinci düzey kavramlar” ise kavramların bir niteliğine (Merkmal) yüklemlenmektedir. Dolayısıyla birinci düzey kavramların altına nesneler düşmekte; ikinci düzey kavramlar ise birinci düzey kavramları içermektedir. İşte tüm bu Fregeci ayrımların, kavram ile nesne arasında belirgin bir ayrım yapılamamış olması nedeniyle bir anlam karmaşasına yol açtığı ve zaten kavram ile nesne arasında böylesine bir ayrımın da gereksiz olduğu kabülünden hareketle Kerry, Frege’nin Aritmetiğin Temelleri adlı eserindeki birçok düşüncesini eleştirmektedir. İşte bu makaleyle yapılmak istenen de Frege’nin bu eleştirilere verdiği yanıtları, özellikle Kavram ve Nesne Üzerine başlıklı makalesinden hareketle serimlemek ve “nitelik-özellik” ayrımını, “kavram-nesne” ayrımı üzerinden açık kılmaktır.