Wizje bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego w myśli politycznej stronnictw chłopskich w II Rzeczypospolitej

Polska myśl polityczna okresu międzywojennego w zasadzie koncentrowała się na dorobku dwóch obozów politycznych: prawicowego skupionego wokół Narodowej Demokracji i jej lidera Romana Dmowskiego oraz obozu belwederskiego liderowanego przez Józefa Piłsudskiego. Pozostałe nurty polityczne, poza skrajnymi, prezentowały mniej całościowe koncepcji bezpieczeństwa państwa, regionu i to zarówno bezpieczeństwa zewnętrznego, jak i wewnętrznego. Wszystkie poważne nurty polityczne, z wykluczeniem skrajnych i nacjonalistycznych, łączyła dążność do walki o bezpieczeństwo narodowe Polski. Wykazywano niekorzystne położenie geopolityczne kraju oraz zagrożenie wychodzące od obu najsilniejszych sąsiadów (Niemcy, ZSRR). Duże nadzieje wiązano z ideą bezpieczeństwa zbiorowego, w szczególności z działalnością Ligi Narodów czy układów regionalnych. Dostrzegano duże dla bezpieczeństwa wewnętrznego Polski niebezpieczeństwa wynikające ze struktury narodowościowej społeczeństwa (około 1/3 to mniejszości narodowe i to w dużej części zamieszkujące zwarte skupiska), zróżnicowania społecznego, w tym ubóstwa materialnego (wpływy skrajnych ideologii), różnic dzielnicowych (efekt rozbiorów), podziałów politycznych.