Malumun ilamı, mamulün yeniden terkibi: Samsun Üniversitesi’nin araştırma merkezleri toplantı salonu ve Ballıca kampüsü kantini binaları

Bu makale, Samsun Üniversitesi Araştırma Merkezleri Toplantı Salonu ve Ballıca Kampüsü Kantini binalarının tasarım ve inşaat süreçlerini, malzemenin yeniden kullanımı temelinde incelemektedir. “Malum”, miras alınan kadim mimari bilgi; “mamul”, endüstriyel süreçlerle üretilmiş malzeme; “terkip” ise yeni bir düzende bir araya getirme anlamlarına gelmektedir. Metinde bu tanımlar aracılığıyla bir kavramsallaştırma yapılmaktadır. Mekânın hafızasının korunması, malzemenin ömrünün uzatılması ve israf etmeme gibi tasarım ilkeleri ile mekânın ve malzemenin geçmişten gelen hali, bugün vücud bulan yeni şekli ve geleceğe aktarılacak bilgisi arasındaki potansiyel ilişkiler ve oluş süreçleri, basitçe uygulanan bir inşa deneyimiyle ve anlatımla ortaya konulmaktadır. Araştırma, eski Samsun Ballıca TEKEL tütün depolarından sökülen ahşap, çelik ve sac metal gibi unsurların yeni binalarda yapısal, mekânsal ve biçimsel bileşenlere nasıl dönüştürüldüğünü analiz etmekte ve aktarmaktadır. Malzemenin yüzey patinası, kullanım geçmişi ve teknik kapasitesi tasarım mantığını şekillendirmiştir. Süreç, malzeme envanterinin değerlendirilmesi, yapısal sistemlerin yeniden kurulması ve atıkları en aza indirgemeyi amaçlayan inşaat uygulamalarının hayata geçirilmesi yoluyla belgelenmiştir. Makalenin temel savı ve bulgusu sayılabilecek mesele, malzemenin dönüşümü hem kavramsal olarak hem de uygulamada esaslı bir tasarım girdisi olduğudur. Bunu ortaya koymak için mimarlık disiplininde herkese malum olan kadim yapma bilgisini hatırlamak ve yeni terkip usulleri üzerinde düşünmek yeterlidir.