STRATEŠKI DOPRINOS SEKTORA VODOPRIVREDE ODRŽIVOM RAZVOJU NAVODNJAVANJA POD UTICAJEM KLIMATSKIH PROMJENA, KAO OSNOVA INTENZIVNE I SIGURNE POLJOPRIVREDNE PROIZVODNJE

Klimatski trendovi pokazuju veoma izraženu vremensku i prostornu neravnomijernost padavina. Ova pojava se iskazuje kao „resursni paradoks“ u slučaju kada su padavine najoskudnije u vegetacionom periodu i u područjima u kojima su koncentrisani najkvalitetniji i najveći zemlјišni resursi za poljoprivrednu proizvodnju. Zbog toga se stvaraju oštra ograničenja razvoja agrarnog kompleksa, od primarne proizvodnje, do najviših nivoa finalizacije. Zaostajanja u agrarnom kompleksu djeluju destabilizirajuće na ostale oblasti privređivanja, što stvara ekonomski, društveni i tehnički okvir za razvoj polјoprivrede u uslovima uređenih i upravlјanih vodnih režima. U navedenim uslovima, navodnjavanje postaje jedan od klјučnih razvojnih, ne samo polјoprivrednih, već i društvenoekonomskih cilјeva i prioriteta. Obezbjeđenje vodnog resursa za potrebe navodnjavanja je moguće samo kroz uređene i upravljane vodne režime. To znači da voda za navodnjavanje treba da ima odlike socijalne, ekonomske i ekološke kategorije, odnosno pored tri atributa vode prisutne na slivu, koja se definiše matričnom strukturom V = L,Q,K, (L - lokacija, Q - količina i K - kvalitet vode), mora da posjeduje i četvrti, izuzetno važan - postojanje uslova za zahvatanje, korišćenje i zaštitu voda. Pri tome je veoma važno ispuniti složenu ciljnu strukturu višenamjenskog korišćenja voda, kao i potrebne doprinose zaštite životne sredine. U integralnom upravljanju vodama sektor voda treba da prepozna raspoložive kapacitete vodnog resursa za potrebe navodnjavanja i ponudi moguća tehničko-tehnološka rješenja sektoru poljoprivrede. Uz pouzdane prostorne identifikacije perspektivnih poljoprivrednih površina, koordinisani pristup će nedvosmisleno pokazati da pojavu „resursnog paradoksa“ treba rješavati integrisano sa drugim sektorima, odnosno planiranjem mikro, manjih, srednjih ili velikih akumulacija, koje će imati jednonamjensku ili višenamjensku ulogu. U ovom radu se daje analiza strateške podrške sektora voda, razvoju navodnjavanja. Konkretni primjeri trebalo bi da budu stručna osnova u formiranju ozbiljnog strateškoplanskog dokumenta, koji će prije svega definisati raspoložive potencijale i strategiju jačanja kapaciteta intenzivne poljoprivredne proizvodnje u Bosni i Hercegovini u uslovima klimatskih promjena primjenom navodnjavanja.