Kur’ân’da Ruhani Varlıkların Mahiyeti: Mealler Üzerinden Bir İnceleme

İnsanlığa hidayet rehberi olarak nâzil olan Kur’ân, ana dili arapça olmayan ülkelerde tercümeler yoluyla okuyucuyla buluşmaktadır. Bu yüzden mealler, Kur’ân’ın manalarından haberdar olma amacına matuf olarak ana dili Arapça olmayan toplumlar için önemli bir yere sahiptir. Bu ihtiyaca bağlı olarak günümüze kadar Kur’ân’ın farklı dilde pek çok çevirisi yapılmıştır. Kur’ân’ın Türkçeye çeviri faaliyeti de artarak devam etmektedir. Bu yoğun meal faaliyeti aynı zamanda birtakım problemleri de beraberinde getirmektedir. Bu problemlerden bir kısmı dil, üslup, tercüme teknikleri gibi hususlarla alakalıdır. Bunun yanında, meal yazarının ön kabullerinin, ideolojik yaklaşımlarının da meallerde birtakım sorunlara yol açtığı görülmektedir. Kur’ân’ı okuyucuyla buluşturması arzulanan mealler arasında bu tür olumsuz örneklerin olması, okur açısından meal seçiminin son derece önemli bir husus olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda Kur’ân’ın ele aldığı konulardan biri olan “ruhani varlıklar” Kur’ân’da ve meallerde yer almaları itibarıyla incelenmiştir. Bu vesileyle meallerde işlenen ruhani varlıkların ne derece Kur’ân’ı yansıttığı ve Kur’ân’ı anlama yöntemlerine ne derece riayet edildiği ortaya konulmuştur. Kur’ân’da yer alan iblis/şeytan, melek ve cin kavramları; örnek olarak ele alınan meallerde te’vil, anlambilim ve yorumbilim gibi Kur’ân’ı doğru anlama ilkeleri çiğnenerek anlaşıldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede melekler bereket, sevgi, merhamet; iblis/şeytan düşünce yetisi; cin ise ışın, radyasyon, ajan ve casus olarak açıklanarak çağdaş paradigmaların Kur’ân’a dayatılmaya çalışıldığı gözlemlenmektedir. Çalışmamız doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Buna göre çalışmada Hakkı Yılmaz ve R. İhsan Eliaçık’ın mealleri merkeze alınmıştır. Bu mealler konumuzla ilgili çokça örnek içermeleri nedeniyle tercih edilmiştir.