Avrupa Devletlerine Hediye Edilen Erken Dönem Osmanlı Topları ve Bombardları

Avrupa’daki çeşitli askerî müzelerde ve kamusal alanlarda sergilenen ve farklı dönemlere tarihlenen çok sayıda Osmanlı topu mevcuttur. Bunların önemli bir kısmı savaş ganimeti olarak götürülürken diğerleriyse Osmanlı sultanlarınca ilgili devletlere hediye edilmiştir. Osmanlı padişahları tarafından İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya gibi devletlere hediye edilen 15. ve 16. yüzyıl topları üzerine odaklanan bu makalenin amacı söz konusu topların sayısı, niteliği, nereden ve ne şekilde hediye edildiği gibi konuların açığa çıkarılmasıdır. Yine bu araştırma kapsamında üzerinde durulan bir diğer konu ise hediye edilen topların tarihi önemi hakkındadır. Çalışmada, padişahların hediye ettiği toplar, bombardlar veya havanların tamamının Osmanlı imalatı olmayıp bir kısmının St. Jean Şövalyeleri, Venedikliler, Cenevizliler veya Almanlar gibi farklı devlet veya topluluklar tarafından dökülerek uzun yıllar Osmanlılar tarafından kullanıldığı ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Çalışma kapsamında son olarak pek çok antik topun Avrupa müzelerine gönderildiği 19. yüzyılda Osmanlıların eski eserlere bakışı ve bunların korunması meselesi tartışılarak eski topların Osmanlı müzeciliğinin gelişimindeki etkileri değerlendirilmektedir.