SAVAŞ SAHASINDAN DİL SAHASINA: TÜRKÇE-RUSÇA ASKERÎ TERİM SÖZLÜKLERİ

İnsanlık tarihi boyunca ordular, toplumun savaş gücünü temsil eden ve aynı zamanda askerî dünyanın ruhuna özgü bir dil ve kültür oluşturan kurumları olmuştur. Askerî alan, kendine has kavram dünyası, terminolojisi ve iletişim biçimleriyle ile dilbilim araştırmaları için materyal yönünden zengin ve dikkat çekici bir sahadır. Bu bağlamda askerî terminoloji, disiplinler arası bir araştırma alanı olarak dilbilimde özellikle de sözlükçülük çalışmalarına araştırma konusu olmaktadır. Askerî terminoloji, tarihi, siyasi, diplomatik ve teknolojik unsurlardan etkilenerek güncellenebilir ve değişebilir. Bu nedenle bu alana özgü terimleri çeren askerî sözlükler, hazırlanması esnasında ve sonrasında gerçekleştirilecek çalışmalarla incelenmektedir. Bu nedenle askerî sahaya özgü terimlerin dilbilim sahasına aktarımında, standartlaştırılmasında ve muhafaza edilmesinde gerçekleştirilecek her çalışma önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, sözlükçülük faaliyetleri ve sözlükbilim odağında askerî sözlük tarihine ilişkin bilgiler verilirken Rusça-Türkçe olarak hazırlanmış askerî sözlüklerin özellikleri, alana katkıları ele alınmaktadır. Çalışma ile hem dilbilim hem de askerî tarih açısından değerli olan askerî sözlüklerin kronolojik bir sınıflandırması yapılmaktadır. Basılı sözlüklerin yanı sıra internette hazırlanan online sözlükler de taranarak araştırmamıza dahil edilmiştir. Sonuç bölümünde ülkemizde ve Rusya’da hazırlanan Türkçe-Rusça askerî sözlüklere yönelik değerlendirmelere yer verilmektedir.