AĞAÇLARIN TÂBİ OLDUĞU TAŞINMAZDAN BAĞIMSIZ OLARAK REHİN KONUSU YAPILIP YAPILAMAYACAĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Basit eşya kabul edilen ağaçların gerek Türk Medeni Kanunu, gerekse Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu çerçevesinde rehne konu olabileceği mevzuatta belirtilmiştir. Taşınmaz rehni bakımından konuyu ele aldığımızda, TMK m.862/1’de “Rehin, taşınmazı bütünleyici parçaları ve eklentileri ile birlikte yükümlü kılar” şeklinde düzenlemeye yer verildiğine rastlamaktayız. Bununla birlikte, “bütünleyici parça” ve “üst arza tabidir” kurallarından, arazinin rehin verilmesiyle birlikte, arazideki yapılar, bitkiler ve kaynakların da rehin kapsamında yer alabileceği söylenebilir. İlgili hükümlerden ve kurallardan yola çıktığımızda, ağaçların taşınmaz rehnine dahil olacağı sonucuna varılabilecektir. Eşya, ağaç niteliği taşımakla beraber, Yargıtay’ın birçok kararında taşınmaz üzerindeki “söğüt ve kavak ağaçları”nın taşınır mal olduğunu kabul ettiği ve taşınmaz mülkiyetinin maddi kapsamına dahil etmediğine de rastlanmaktadır. Türk Medeni Kanunu dışında, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca da “çok yıllık ürün veren ağaçlar”ın ticari işlemlerde taşınır sözleşmesinde yer alabilecek taşınır varlıklar arasında sayıldığını görmekteyiz. Taşınır varlıklar kapsamında yer alan “çok yıllık ürün veren ağaçlar”ın üzerinde rehin kurulabileceği hükmüne yer verilmesi, eleştiriye ve tartışmaya açık bir durum yaratmıştır. Bu durumun sonucu olarak da, ticari işlemlerde taşınır rehnine konu olabileceği belirtilen ağaçlardan ne anlaşılması gerektiği, rehne konu oluşturup oluşturamayacağı hususu gündeme gelmiş ve doktrinde bu hususa ilişkin birçok görüş ileri sürülmüştür. Çalışmamızda Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre “ağaç”lar ile TİTRK’de taşınır varlık kapsamında yer verilen “çok yıllık ürün veren ağaçlar”ın rehne konu olabilirliği tartışılarak ele alınacak ve bu çerçevede çözüm önerileri getirilmeye çalışılacaktır.