Gəmi mütəxəssislərinin tibbi təminatinin əsas səciyyələri

Giriş. Dəniz təbabətinin əsas vəzifələrindən biri dənizçilərin adekvat tibbi təminatını optimallaşdırmaqdır. 2004-cü ilə qədər Azərbaycanda Xəzər gəmiçiliyində sağlamlıq və səhiyyə problemlərinə aid onlarla elmi əsər nəşr olunmuşdur. Son 10 il ərzində bu sahədə heç bir elmi iş nəşr olunmamışdır. Tədqiqatın məqsədi. Gəmi mütəxəssislərinin tibbi təminatının əsas səciyyələrini qiymətləndirmək. Tədqiqatın material və metodları. Gəmi mütəxəssislərinin tibbi təminatını qiymətləndirmək üçün normativ sənədlər istifadə olunmuşdur. Gəmi mütəxəssislərinin 5 illik hospitallaşması və bir illik gəlişləri öyrənilmiş, sənədlərin ekspert qiymətləndirilməsi əsasında onların tələbatının həcmi və təminatının səviyyəsi əsaslandırılmışdır. Profilaktik müayinələrin keyfiyyət səciyyələri stan-dartlarla müqayisə əsasında qiymətləndirilmişdir. Alınmış nəticələr. Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti - Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin təsisatlı səhiyyəsinin tarixi böyükdür. Bu sistemin maddi-texniki bazası, kadr potensialı, tibbi təminatın qaydaları və prinsipləri sovet dövründə formalaşmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə daxil olan bütün struktur qurumlar (Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası, Gəmi təmiri zavodu, neft və nəqliyat donanmaları və sair) təsisatlı səhiyyə sistemində tibbi yardım alırlar. Müayinə proqramında həkim terapevt, cərrah, nevropatoloq, otolorinqoloq, oftalmoloq, dermatovenoroloq və psixiatrın müayinədə iştirakı nəzərdə tutulmuşdur. Bu proqram tam həcmdə 82,8-86,8% hallarda təmin edilmişdir. Kapitan və onların köməkçiləri, maşinist və elektromexaniklərin (müvafiq olaraq 86,8; 79,9 və 81,1%) profilaktik müayinəsi nisbətən az (32,8%) tam proqramla həyata keçirilmişdir. Ən ümumi qüsur profilaktik müayinələrin sənədləşdirilməsinin qənaətbəxş tərtib olunmamasıdır (100%). Beynəlxalq standartlara görə gəmi mütəxəssislərinin tibbi şəhadətləndrilməsini həyata keçirən həkimlər müvafiq işi görə bilməsi üçün adekvat bilik və bacarıqlara malik olmalı, dənizçinin sağlamlığı barədə qərar qəbul etməkdə tam sərbəst olmalıdır. Həkim tərəfindən yararsız sayılmış dəniz gəmi mütəxəssisi müvafiq səlahiyyətə malik alternativ komissiyadan keçmək imkanında olmalıdır. Qeyd olunanlar üçün Xəzər dəniz gəmiçiliyində obyektiv şərait yoxdur. Xəzər dəniz gəmiçiliyində mütəxəssislərin tibbi şəhadətləndirilməsi səlahiyyəti bir komissiyaya verilmişdir. Yekun. Xəzər gəmiçiliyində təsisatlı səhiyyənin olmasına baxmayaraq işçilərin profilaktik müayinəsində (50,0-77,2% vaxtında aparılmır, 13,2-67,2% müayinə proqramı hissəvidir), hospitallaşmasında (7,4 - 36,4% tələbat ödənilmiş), ambulator - poliklinika yardımında (10,2-34,4% gəlişlərə hesabat ödənilmir) qüsurlar mövcuddur.