Âşık Veysel Şiirlerinde Ulu Ana Arketipinin Sembolleri

Bu çalışmada, Âşık Veysel şiirlerinde bulunan ulu ana arketipinin sembolleri, analitik psikoloji kuramının esaslarıyla incelenmiştir. Carl Gustav Jung tarafından geliştirilen analitik psikoloji kuramına göre psişeyi şekillendiren temel unsurların başında anne gelmektedir ancak analitik psikolojide anne, yalnızca bireysel anne ile sınırlı bir kavram değildir; aynı zamanda kolektif bilinç dışının örtük ve kadim sembollerinden de biridir. Bu incelemede Âşık Veysel’in şiirlerinde bireysel anneden ulu ana arketipine kadar “anne” ve “annelik” kavramları ve imgelerinin neler olduğu tespit edilmiştir. İlk olarak şiirlerden hareketle Âşık Veysel’in annesi Gülizar Hanım’ın “sevme, avutma, büyütme, koruma, okutma, vatan- millet sevgisi aşılama” gibi olumlu tutumları ortaya çıkarılmıştır. Bu sayede Âşık Veysel’in insancıl, ahlaklı ve vatansever özelliklerinin gelişmesinde, annesinin oldukça önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Akabinde incelemenin merkezinde yer alan ulu ana arketipinin evrensel sembolleri ile farklı kültür coğrafyalarındaki karşılıklarından bahsedilmiştir ve Âşık Veysel şiirlerinde ulu ana arketipinin “su, toprak, ağaç” olmak üzere üç belirgin sembolü olduğu ortaya çıkarılmıştır.