Safra Kesesi ve Safra Yolu Taş Hastalıkları

Safra taşı hastalığı, sindirim sisteminin yaygın bir patolojisidir ve yetişkinler arasında yaklaşık %10-20 oranında görülür. Safra taşları safra kesesi veya safra yollarının içinde büyür. Bu taşlar asemptomatik veya semptomatik olabilir; sadece semptom veya komplikasyonu olan safra taşları safra taşı hastalığı olarak tanımlanır. Safra taşları, bileşimlerine göre, baskın varlığı temsil eden kolesterol safra taşları ve bilirubin (“pigment”) taşları olarak sınıflandırılır. Siyah pigment taşları kronik hemolizden kaynaklanabilir; kahverengi pigment taşları tipik olarak tıkalı ve enfekte safra kanallarında gelişir. Tedavide safra taşlarının safra yollarındaki lokalizasyonu bileşimden daha önemlidir. Safra taşları için risk faktörleri kadın cinsiyeti, yaş, hamilelik, fiziksel hareketsizlik, obezite ve aşırı beslenmedir. Metabolik sendroma dahil olan faktörler safra taşı gelişme riskini artırır ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birincil korunmanın temelini oluşturur. Tanı temel olarak klinik semptomlara, karın ultrasonografisine ve karaciğer biyokimya testlerine dayanır. Semptomlar genellikle safra taşlarının üç yaygın ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden komplikasyonunun (akut kolesistit, akut kolanjit ve biliyer pankreatit) başlangıcından önce ortaya çıkar. Safra taşlarının genetiği ve patofizyolojisi hakkındaki bilgimiz son zamanlarda artmasına rağmen, mevcut tedavi algoritmaları ağırlıklı olarak invazif olmayı sürdürmekte ve cerrahiye dayanmaktadır. Bu nedenle gelecekteki çabalarımız, özellikle risk altındaki hastalarda ve aynı zamanda genel olarak popülasyonda safra taşı oluşumunun üstesinden gelmek için yeni önleyici stratejilere odaklanmalıdır.