O pewnym typie orzeczeń wyrażających stany emocjonalne

Przedmiotem niniejszego artykułu są zdania konstytuowane (formalnie i semantycznie) przez orzeczenia kauzatywne będące wykładnikami stanu emocjonalnego, implikujące zdarzenie przyczynowe tego stanu i konotujące wykładniki tego zdarzenia w taki sposób, że zawsze otwierają pozycję w mianowniku dla rzeczownika reprezentującego albo predykat zdarzenia przyczynowego, np. Wymachiwanie (kijem przez Jana) straszy Piotra., albo jego argument (jeśli w tej pozycji pojawi się wykładnik agensa zdarzenia przyczynowego, np. Jan straszy Piotra., wówczas orzeczenie otwiera w narzędniku pozycję dla wykładnika jego predykatu, np. Jan straszy Piotra wymachiwaniem (kijem)., lub dla wykładnika innego argumentu niż agens, np. Jan straszy Piotra kijem.). Odpowiednie czasowniki (zarówno niedokonane, np.: bulwersować, emocjonować, podniecać, jak i dokonane, np.: rozgoryczyć, wzburzyć, zawstydzić), które można uznać za emocjonalizmy, zostały wyekscerpowane (na podstawie ich definicji zawierających jeden z rzeczowników: emocja, uczucie, namiętność) z Uniwersalnego słownika języka polskiego, a słownikowe przykłady ich użycia (zdania lub ich transformy) posłużyły do zilustrowania sposobów wyrażania zdarzenia przyczynowego w zdaniach z orzeczeniami kauzatywnymi, które ostatecznie proponuję nazywać stanowo-kauzatywnymi dla odróżnienia ich od odpowiednich (niekauzatywnych) orzeczeń stanowych, które także mogą wyrażać stany emocjonalne, por. np.: Ktoś boisię czegoś., Ktoś emocjonuje się czymś. (w obu zdaniach składnik w mianowniku pełnisemantyczną funkcję podmiotu = patiensa stanu wyrażanego przez orzeczenie).