İSLÂM İKTİSADINDA FAİZİN İLLETİ VE GÜNÜMÜZ UYGULAMALARINA YANSIMALARI

Faiz kavramı bütün hukuk sistemlerinde ve dinlerde özellikle İslâm hukukunda dini ve ekonomik perspektiften tartışılmaktadır. Faize, gelir dağılımındaki adaletsizlik algısı nedeniyle çeşitli dinler ve hukuk sistemleri tarafından karşı çıkılmıştır. İslâm hukukunda alışveriş faizi ve borç faizi kavramları ve alım satımlarda faize neyin sebep olduğu konusu incelenmiştir. Teknoloji ve üretim yapısı geliştikçe, faizin sebeplerini günümüz ekonomik ve ticari hayatına uygun hale getirmek için yeniden değerlendirmek gerekir. Çalışmada İslâm mezhepleri faizin nedenlerini, hadiste belirtilen altı eşya üzerinden tartışmışlar ve destekleyici kanıtlar sunmayı, hangi işlemlerin faizli işlem sayılacağı konusundaki klasik ve günümüz İslâm hukukçuları tarafından tartışılmıştır. Faiz, din, felsefe, hukuk, ahlak ve ekonomi gibi çeşitli alanlarda uzun zamandır tartışılan bir konu olmuştur. Ancak, sanayi devriminden bu yana dünya hızla geliştikçe, odak noktası faiz işlemlerinin ahlaki olup olmadığını tartışmaktan ziyade doğasını ve meşruiyetini anlamaya doğru kaymıştır. İslam hukukçuları, ilgili hadislerde faiz illeti olarak zikredilen altı malı kendi yorumlarında ele almışlardır. Günümüz uygulamalarına yansıdığı haliyle faizin "misli bir mal olması" veya "cins ve sınıf birliği" illetler de ileri sürülmüştür. Çalışmada daha önceki çalışmalardan farklı olarak, bu görüşlerin arkasındaki kanıtları ve değerlendirmeleri ve bunların mevcut uygulamalar üzerindeki etkileri ve faiz işlemlerine ilişkin günümüz uygulamaları ele alınmıştır.