YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Günümüzde, kalori alımını azaltmak ve kilo vermek amacıyla gıdalarda yapay tatlandırıcılar yaygın olarak kullanılmaktadır. Yiyeceklerde bulunan yapay tatlandırıcılar, tatlı tat içeriği ile hormonların uyarılmasını sağlar, bazıları sindirilmeden mikrobiyotaya ulaşır ve bağırsak bakterilerinin substratı olarak da işlev görür. Bu etkisi bağırsak bakterileri tarafından kullanılarak kısa zincirli yağ asidi (KZYA) üretimi artırılabildiği gibi bağırsak bakteri oranlarını değiştirerek KZYA üretiminin azalmasına da yol açabilmektedir. Son çalışmalar, yapay tatlandırıcı tüketiminin intestinal mikrobiyota disbiyozunu (bağırsak ekosistemini bozan sağlıksız bağırsak florası oluşumu) indükleyebileceğini ve sağlıklı bireylerde tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) gelişimine ve glukoz intoleransına neden olabileceğini göstermektedir. Yapay tatlandırıcı tüketimi ve güvenliğini destekleyen araştırmaların henüz yeterli düzeyde olmadığı ve mevcut çalışmaların da birbirinden farklı sonuçlar verdiği göz önüne alınarak konunun sağlık ve helallik boyutunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Sonuç olarak bu çalışmada, çeşitli gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcılar ve bunların sağlıklı beslenme açısından önemi ve helallik durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.