Floods in Amasya (1931-1941)

Su taşkınları ve sel felaketleri insanlık tarihinde yıkıcı etkileri ile doğal afetler içinde önemli bir yer tutmuştur. Can ve mal kayıpları açısından bakıldığında depremlerden sonra ikinci sırada, meteorolojik afetler sıralamasında ise ilk sırada yer almıştır. Dünya’da olduğu gibi Türkiye’de de durum böyle olmuştur. Genellikle ırmak yataklarına yakın kurulan şehir, kasaba, köy ve mezralarda su baskınları ve taşkınları sıkça yaşanmıştır. Bu tarz doğal felaketlere maruz kalan şehirlerden birisi de Amasya’dır. Bu çalışmada Cumhuriyet Döneminin ilk yılları sayılacak bir zamanda, tarihi bir şehir olan Amasya’da yaşanan sel felaketlerinin yol açtığı sonuçların toplumsal boyutları ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın sınırını, sel taşkın ve felaketlerinin oldukça fazla yaşandığı 1931-1941 yılları arası oluşturmuştur. İncelediğimiz dönemde hemen hemen her sene sel felaketinin yaşandığı tespit edilmiştir. Küçük çaplı su baskınları bir tarafa bırakıldığında söz konusu zaman aralığında yaşanan su taşkınları, Amasya’da, çevresindeki köy ve kasabalarda evlerin yıkılmasına, ekili olan arazilerde büyük maddi hasarlara ve insan kayıplarına yol açmıştır. Ulaşımda çok önemli yeri olan demiryolu taşımacılığı, tren istasyonlarının ve yollarının zarar görmesi dolayısı ile durmuştur. Yaşanan bu felaketler karşında vilayet merkezinde valinin başkanlığında, Hilal-i Ahmer Cemiyeti (Kızılay) ile toplantılar yapılmış, alınan kararlara uygun olarak hemen felaketzedelerin yardımına koşulmuştur. Valilik, felaket yaşanan mıntıkalardaki halka gerekli olan yiyecek-içeceği temin etmeye çalışmış, sular altında kalan köylerdeki insanları ve onların hayvanlarını kurtarmak için Jandarma Bölük Komutanlığının nezaretinde, diğer köylerdeki halktan yardım sağlanmıştır. Söz konusu dönemde yaşanan taşkın ve sel felaketlerinin Amasya ve çevresinde, toplumsal hayatın üretim, iletişim ve ulaşım faaliyetlerini olumsuz yönde etkilediği, ayrıca insan kayıplarına da neden olduğu tespit edilmiştir.