Melayê Cizîrî Divanı’nın ve Şiirlerinin Şerhlerinin İncelenmesi

Klasik edebiyat alanında ortaya çıkan eserlerin genellikle dili ağırdır. Nitekim klasik edebiyat alanında yazılan şiirlerin anlaşılması, yeterince kavranılması için izaha gerek duyulmaktadır. Divan şairleri şiirlerini yazarken anlaşılması zor konulara değinirler. Bu konular üzerinden sembol ve simgelere başvururlar. Şarihler de bu zor konuları, simge ve sembolleri şerh etmek zorunda kalmışlardır. Bu izahların yapılması için bu alanda çalışan, araştıran uzmanlar tarafından gözden geçirilmesi elzemdir. Araştırmanın konusu, Melayê Cizîrî Divanı ve şiirlerinin şerhlerini inceleyip analiz etmektir. Dolayısıyla söz konusu divanın anlaşılması için bu divanla ilgili şerhleri gözden geçirmek gerekir. Araştırmanın amacı Melayê Cizîrî Divanı ve şiirleri üzerine şu ana kadar yapılan şerhleri kronolojik sıraya koymaktır. Divan’ın üzerine şu ana kadar kaç şerh yapıldığını öğrenmektir. Çalışmamızda kullanılan araştırma yöntemleri şu şekilde yapılmıştır. Elde edilen 21 tane şerh titizlikle gözden geçirilmiştir. Bu şerhler kaç sayfadan meydana gelmiştir. İlk şerhler ne zaman, kimler tarafından ve hangi dillerle şerh edildiğini gün yüzüne çıkartmaktır. Yapılan bu şerhlerin Kürt edebiyatı sahasındaki yerinin nerede olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada geniş bir şekilde saha araştırması yapılmıştır. Konu kaynakları elde edilmiştir. Geniş bir şekilde literatür taraması yapılmıştır. Bu konuda meta analiz araştırmaları ile nitel araştırma yöntemleri yapılmıştır. Elde edilen kaynaklar ana hatlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda Melayê Cizîrî Divanı ve şiirleri üzerine şu ana kadar yapılan şerhler analiz edilmiştir. Herkesin şerhleri anlayabileceği şekilde katkı sağlayacağının sonucuna ulaşılmıştır. Farklı dillerle şerhlerin yapıldığını, geniş ve zengin bir anlatımla da konunun açıklandığının sonucuna varılmıştır.