อัตราการเกิดดีเอ็นเอเมทิลเลชั่นของยีน Sex-Determining Region Y (SRY)-Box ชนิดที่ 11 (SOX11) ในเนื้อเยื่อต่อมลูกหมาก

ที่มาและปัญหา: SOX11 ในมะเร็งต่อมลูกหมากมีบทบาทเป็น tumor suppressor gene และการทดลองในเซลล์ที่เพาะเลี้ยงพบว่ามีการแสดงออกของยีนลดลง สำหรับการศึกษาในมะเร็งหลายอวัยวะ รายงานว่าการเกิด DNA methylation ของยีน SOX11 ส่งผลต่อการแสดงออกของยีน อย่างไรก็ตาม การเกิด DNA methylation ของยีน SOX11 ยังไม่มีรายงานในมะเร็งต่อมลูกหมาก จุดประสงค์: ศึกษาอัตราการเกิด DNA methylation ของ SOX11 ในเนื้อเยื่อของผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากเปรียบเทียบกับในเนื้อเยื่อของผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตที่ไม่ได้เป็นมะเร็ง และศึกษาความสัมพันธ์ของการเกิด DNA methylation ของ SOX11 กับลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก วิธีการทดลอง: เลือกตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากที่รักษาสภาพในบล็อกพาราฟิน เป็นบล็อกชิ้นเนื้อจากผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก 62 รายและบล็อกชิ้นเนื้อจากผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตไม่เป็นมะเร็ง 81 ราย นำมาศึกษาการเกิด DNA methylation ของ SOX11 โดยใช้เทคนิค methylation-specific PCR (MSP) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่มี และ ไม่มี DNA methylation ของ SOX11  กับลักษณะทางคลินิกต่างๆ ได้แก่ อายุ, Gleason score, ระดับ PSA, lymph node metastasis, seminal vesicle invasion, perineural invasion, extraprostatic invasion, pT stage, surgical margin และ biochemical recurrence status (BCR)  โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ผลการทดลอง: พบร้อยละของการเกิด methylation ของ SOX11 ในกลุ่มมะเร็งต่อมลูกหมาก 80.6% และในกลุ่มต่อมลูกหมากโตไม่เป็นมะเร็ง 35.8 % มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์กับดัชนีพยากรณ์โรคระหว่างกลุ่มที่มีและไม่มีการเกิด methylation ของ SOX11 ของผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากพบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ระดับ PSA ที่สูง (p=0.01), Gleason score ที่สูง(≥ 7) (p<0.01) และการลุกลามโดยรอบเส้นประสาท (p=0.03) นอกจากนี้ในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่เกิด methylation ของ SOX11 พบระยะปลอด biochemical recurrence (BCR-free survival) มีระยะเวลาเฉลี่ยที่ 19.8  ซึ่งสั้นกว่ากลุ่มผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่ไม่เกิด methylation ของ SOX11 มีระยะเวลาเฉลี่ยที่ 44.8 เดือน  (p<0.01) สรุปผลการทดลอง: มีการเกิด methylation ของ SOX11 ในอัตราที่สูงในเนื้อเยื่อมะเร็งต่อมลูกหมาก ซึ่งมีความสัมพันธ์กับระดับ PSA ที่สูง, Gleason score ที่สูง, perineural invasion และ การเกิด BCR เร็ว ในทางคลินิกการตรวจ methylation ของ SOX11 ในเนื้อเยื่อมะเร็งต่อมลูกหมากอาจมีประโยชน์ในการใช้เป็นดัชนีร่วมที่จะพยากรณ์พฤติกรรมที่รุนแรงของเซลล์มะเร็งได้