Müzekki'n Nüfus'ta Fütüvvet

Fütüvvet. İslam’ın ilk yıllarından itibaren Müslümanların gündeminde olmuş bir kavramdır. En geniş anlamıyla Hz. Peygamber’in güzel ahlakını yaşamayı ve yaşatmayı amaç edinir. Bu yönüyle zaman zaman tasavvuf ile eş anlamda kullanılmıştır. Bu konuya özel yazılmış fütüvvetnâmeler olduğu gibi diğer tasavvufî eserler içinde fütüvvete özel bölümler ayrılmıştır. Tasavvufi eserlerde izah edilen birçok husus adına fütüvvet denmese de fütüvvet ile aynı çizgidedir. Eşrefoğlu Rûmî, XV. Yüzyılda yaşamış, kendi devrinde Türkçe yazmış olduğu eserleri ve söylediği şiirleri ile tasavvuf kültürünün halka benimsetilmesinde büyük gayretleri olmuş bir mutasavvıftır. Onun en çok bilinen eseri “Müzekki’n-Nüfûs” ise kendi devrinde olduğu kadar sonraki devirlerde de meşhur olmuş, Osmanlı Devleti’nde en çok okunan ilk beş kitap arasına girmiştir. Tasavvufi ahlak kitabı olarak nitelendirilen bu eser aynı zamanda fütüvvetnâmelerde fet’aların özellikleri olarak zikredilen ahlaki hususları içermektedir. Bu makalede, Eşrefoğlu’nun Müzekki’n-Nüfûs adlı eserinde yer alan fütüvvet unsurları incelenmiş, fütüvvetnâmeler ile mukayese edilerek söz konusu unsurlar tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir.