Self-Regulated Religious Education

Öz düzenleme, bireyin kendini tanıması temelinde; güçlü ve zayıf yönlerinin farkında olması, olumsuz duygu ve düşünceleriyle baş edebilmesi, olumlu duygu ve düşüncelerini harekete geçirebilmesi, kendi yetenek ve kapasitesini belirli amaçlar doğrultusunda kullanabilmesidir. Öz düzenleme becerilerinin kazanılması ve geliştirilmesi bireyin kendisiyle ilgili olduğu kadar yetiştirilme tarzı ve etkileşimde bulunduğu çevreyle de ilgilidir. Bu anlamda öz düzenleme becerilerinin bireye kazandırılmasında aile kadar toplumsal-kültürel çevre ve eğitim kurumları da etkili olur. Öz düzenleme becerileri doğumdan ölüme yaşam boyu geliştirilebilir. Ancak özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde öz düzenleme becerilerinin kazanılması son derece önemlidir. Genel anlamda tüm eğitim alanları kazanımlarını bireyin öz düzenleme becerileri üzerinden gerçekleştirir. Bu nedenle eğitimciler bireyin öz düzenleme becerilerini geliştirmesine yardımcı olabilecek çeşitli teoriler geliştirmiştir. Gerçekten de eğitimle ilgili birçok problemin çözümü öz düzenleme becerilerinden bağımsız düşünülemez. Din eğitimi özel alanında da din eğitiminin niteliği, etkili öz düzenleme becerilerinin dikkate alınmasıyla geliştirilebilir. Çalışma bu anlamda öncelikle öz düzenlemenin ne olduğunu kavramsal ve ilişkisel çerçevesiyle ele almıştır. Araştırmanın temel problemi öz düzenleme becerilerinin geliştirilmesinde etkili olan faktörlerin araştırılmasıdır. Buradan hareketle çalışmada din eğitiminde öz düzenleme becerilerinin mahiyeti, gerekliliği ve önemi incelenmiş, öz düzenlemeyi etkileyen içsel ve dışsal faktörler ele alınmıştır. Bireye verilecek öz düzenlemeli din eğitiminin mahiyeti ve sınırları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmış, konuyla ilgili yerli ve yabancı kaynaklar taranarak ulaşılan bilgiler ışığında araştırma problemine cevap aranmıştır. Ayrıca araştırmada ortaya çıkan sonuçlar dini bilgi ile de ilişkilendirilerek bütüncül bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada öz düzenlemeli din eğitiminin, bireyin dini bilgi, beceri ve tutumları benimsemesinde, içselleştirmesinde ve öz becerilere dönüştürebilmesinde etkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çok boyutlu küresel etkileşimler yaşadığımız günümüz dünyasında bireylerin istendik davranış değişikliğini sağlayacak bilgi, beceri ve ahlâkî tutumu benimseyebilmeleri için öz düzenleyici öğrenmeye olan ihtiyaç günden güne artmaktadır. Öz düzenlemeli din eğitimi bireylerin kendi davranışlarını kontrol edebilmelerine, gerektiği yerde içsel güçlerini devreye sokarak karşılaştıkları problemlerle mücadele edebilmelerine, kendi hayatlarının özneleri olmalarına, dinî ve ahlâkî tercihlerini özgürce yapabilmelerine, kendi değerlerini üretip anlamlandırabilmelerine ve etkili sosyal ilişkiler geliştirmelerine katkı sağlayabilir.