Çalışan Kadınlarda Annelik ve Dindarlık Algısı

Araştırma, Ankara’da ikamet eden ve çalışan kadınların annelik ve dindarlık algıları arasındaki bağı anlamayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen olarak tasarlanan çalışmada, 30 kadından yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle veri toplanmıştır. Katılımcılar, annelik durumları (potansiyel anne, çocuksuz kadın ve biyolojik anne) ve çalışılan sektör (tarım, sanayi, hizmet) gibi çeşitli kriterlere göre kota, ölçüt ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Görüşmeler üç ana tema etrafında yürütülmüştür: annelik algısı, kadın ve çalışma hayatı ve annelik-dindarlık ilişkisi. Elde edilen veriler, tematik analiz ve içerik analiziyle incelenmiş; katılımcıların anneliği sevgi ve merhamet, fedakârlık ve sorumluluk ile tanımlanamayan duygu kavramlarıyla temellendirdikleri görülmüştür. Katılımcılar iyi anne kavramını; fiziksel ve ruhsal ihtiyaç, salt ruhsal ihtiyaç, eğitim ve çocuğa saygı çerçevesinde nitelendirmişlerdir. Kötü anne ise ilgisiz ve merhametsiz gibi özelliklerle tanımlanmıştır. Toplumun anneye bakışı, değer verici ve kısıtlayıcı olarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların çalışma hayatına bakış açısı, üretim ve ekonomik gereksinim nedeniyle çalışmak olarak ayrışmaktadır. Kadınlar, çalışma hayatının zorluklarını özellikle çocuk sahibi olma durumlarına göre farklı biçimlerde deneyimlemiştir. Annelik ve dindarlık temasında anne ve çocuk merkezli ilişkinin varlığı, yokluğu ve belirsizliği açığa çıkmıştır. Sonuç olarak kadınların anneliği algılama biçimleri ile dindarlığı anlamlandırmaları arasında bir bağ ortaya çıkarılmış; bu kapsamda dört tip dindarlık belirlenmiştir: çocuk merkezli dindar, anne merkezli dindar, tutarsız dindar ve ilgisiz dindar.