ALTIN ORDA HANLIĞI’NDA “SARAY”IN BÜYÜK HATUNU: TAYTUĞLI HATUN

Araştırmanın amacı: Altın Orda Hanlığı’nda, Özbek Han’ın eşi Taytuğlı Hatun’un kimliğinin yanı sıra Özbek Han, Canıbek Han, Berdibek Han dönemlerinde ve sonrası taht kavgalarında siyasi statüsünün ve Hanlığın tarihine etkisinin tespit edilmesidir. Araştırma materyalleri: Altın Orda Hanları’nın ve Taytuğlı Hatun’un vermiş olduğu yarlıklar, Altın Orda tarihini aydınlatan Cengiznâme nitelikli yerli kaynaklar, seyyah notları ve diğer ana kaynaklardır. Taytuğlı Hatun’un kimliğini, Altın Orda Hanlığındaki statüsünü ve siyasi yaşamdaki yerinin tespiti nitel bir çalışma olup, ana kaynakların incelenerek, anlatımların yorumlanması esasına dayanmaktadır. Ana kaynaklar doküman analizi tekniğiyle incelenmiştir. Dolayısıyla araştırmada, ileri sürülen öngörülerin kaynaklardaki ortak ve farklılaşan bilgiler ışığında değerlendirilmesi yapılmıştır. Fark edilmemiş ayrıntılara dikkat çekilerek yeni yaklaşımlar elde etme hedeflenmiştir. Kıpçak menşeili olan Taytuğlı Hatun, Ak Orda Hanedanının son üç hükümdarı döneminde siyasi ve ekonomik yaşamda aktif rol almıştır. Altın Orda Hanlığı’nda kabile aristokrasisinin rekabeti içinde Moğol menşeili kabileler karşısında Deşt-i Kıpçak coğrafyasının kadim mirasçılarını temsil etmiştir.