Afet Araştırmalarında Fenomenolojik Desen Kullanımı: Yöntemsel Bir İnceleme

Afetlerin toplumlar üzerindeki yıkıcı etkileri her geçen gün artarak tecrübe edilmektedir. Toplumların meydana gelen afetlere karşı dirençli hale gelebilmeleri, afetleri meydana gelme süreçleri açısından anlama ve anlamlandırabilmeleri ile yakından ilişkilidir. Afetlerin tüm süreçlerini anlamak için en uygun yöntemlerden birisi nitel araştırmalar içerisinde yer alan fenomenolojik desendir. Bunun temel nedeni, fenomenolojik yöntemin yaşanan afet tecrübelerini farklı açılardan ve derinlemesine anlamaya çalışmasıdır. Bu makalenin amacı, afet araştırmalarında sık kullanılan fenomenolojik yöntemin tüm aşamalarını detaylı olarak açıklamak ve afet araştırmacılarına yöntemsel bir katkı sunmaktır. Bu çalışma Web of Science, ProQuest, Google Akademik ve TRDİZİN alt yapıları taranarak derleme makale olarak hazırlanmıştır. Yapılan taramalarda “afetlerde araştırma, afetlerde nitel yöntem ve afetlerde fenomenolojik yöntem,” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bulgular kısmında afet araştırmalarında fenomenolojik yöntem kullanılırken takip edilmesi gereken adımlar, konu seçimi, araştırma sorularının belirlenmesi, literatür taraması, örneklem seçimi, geçerlilik ve güvenilirlik, varsayımlar, verilerin toplanması ve çözümlenmesi, bulgular, tartışma ve sonuç yazımı şeklindedir. Fenomenolojik desenin tüm adımlarının eksiksiz uygulanabilmesi, özellikle tecrübe edilen afetlerden çıkartılacak derslerin doğru anlaşılması için kritik bir öneme sahiptir. Tecrübelerden elde edilen bilgilerin doğru anlaşılması, toplumların afetlere karşı dirençli olabilmeleri için gerekli görülmektedir. Bu çalışmada fenomenolojik desenin tüm aşamalarının evrensel kaynaklar ışığında detaylı açıklaması yapılmıştır. Çalışmanın afet araştırmalarında fenomenolojik yaklaşımı kullanmak isteyen araştırmacılara yöntem arayışı açısından katkı sunacağı düşünülmektedir.