TRANSFORMACIJA TRADICIONALNE IDEOLOŠKE PODELE U EVROPSKIM PARTIJSKIM SISTEMIM

Autor analizira istorijske i tekuće promene u tradicionalnoj strukturi partijskih sistema i obrascima stranačkog takmičenja u današnjim evropskim državama. Kroz veliki deo moderne političke istorije, zapadnoevropske demokratije, a njima su se od pada socijalizma u Istočnom bloku pridružile i zemlje ostatka kontinenta, svoje političko takmičenje održavale su u okvirima ukorenjene ideološke podele na levicu i desnicu. Iako su se značenja i sadržaj tih pojmova menjali kroz istoriju, čini se da je tek u poslednjoj deceniji na sceni tektonska promena, koja se materijalizovala u potpunoj izmeni stranačke ponude i glasačkih obrazaca, te je pitanje da li uopšte možemo govoriti o tradicionalnom partijskom spektru na koji smo navikli u većini analiziranih društava: podeli u kojoj su takmičenje diktirali umereni, demohrišćanski, konzervativni ili ponegde liberalni desni centar sa jedne, i socijaldemokratska levica sa druge strane. Cilj rada je da analitički pristupi i teorijski objasni trendove promena u partijskim sistemima Evrope, koji su prisutni u dovoljnom broju država kako ne bi bili smatrani pojedinačnim incidentima zavisnim od konteksta neke zemlje, već, u najmanju ruku srednjeročnim, kontinentalnim trendom, vidljivim kako u starim, tako i u novim demokratijama Centralne i Istočne Evrope.