XI-XII асрларда Мовароуннаҳрда ҳанафий-мотуридий тафсир мактаби ривожи

Ушбу мақола XI-XII асрлардаги Мовароуннаҳрдаги ижтимоий-сиёсий муҳит ва унинг исломий илмларнинг, айниқса, Қуръон тафсири илмининг ривожига қандай таъсир кўрсатганини чуқур ўрганишга бағишланган. Мақоланинг асосий мақсади Алоуддин Самарқандий каби улуғ олимлар ва у билан бир даврда яшаб ижод этган муфассирларнинг Қуръон тафсири ва бошқа исломий илмлардаги ҳиссаларини очиб беришдир. Қорахонийлар ва Салжуқийлар даврида исломий таълимотлар, айниқса, Қуръон илмлари ва тафсир илмлари ўзининг илмий етуклигига эришган. Бу жараёнда Алоуддин Самарқандий каби муфассирлар ва олимларнинг илмий мерослари муҳим ўрин тутади. Уларнинг фиқҳ, калом, тасаввуф ва тафсир соҳаларидаги асарлари исломий фикрнинг шаклланишига катта таъсир кўрсатган.Тадқиқотда Алоуддин Самарқандийнинг асарлари чуқур таҳлил қилинган бўлиб, унинг услуби, ўзига хослиги, шарҳларининг илмий қиймати ва бу борадаги янги илмий ютуқлари ёритилган. Самарқандийнинг асарлари тафсир ва шариат илмининг ўзаро таъсирини кўрсатиб, унинг ижодий фаолияти нафақат Мовароуннаҳрда, балки бутун ислом оламида муҳим аҳамиятга эга экани кўрсатилган.Мақола муаллифининг мақсади Қуръон илмларининг Мовароуннаҳрдаги ўзига хос ривожланишини кўрсатиб бериш ҳамда Алоуддин Самарқандийнинг илмий мероси орқали мазкур давр исломий фикрининг етуклик даражасига эришганини очиб беришдан иборатдир.Калит сўзлар: Алоуддин Самарқандий, қорахонийлар даври, Мовароуннаҳр тарихи, тафсир илми, Мотуридий таълимоти, XI-XII аср фиқҳи, тасаввуф тарихидаги пирлар, Абул Муин Насафий, Абу Ҳафс Умар Насафий, Замахшарийнинг тафсири.