Metasezgisel Yöntemlerle Betonarme Yapı Elemanlarının Optimizasyonu

Mühendislik tasarım sürecinde güvenlik, estetik, ekonomiklik vb. birçok faktör dikkate alınmaktadır. Tasarımın uygulanabilirliği ve başarımı, birçok farklı tasarım seçeneği arasından belirlenecek ve tüm etkin faktörleri en uygun şekilde bir araya getirilmesi ile mümkün olabilir. En uygun tasarım çok sayıda seçenek arasında belirlenmesi, tecrübenin bir faydası olmasına rağmen her zaman mümkün olmayabilir. Bunun sebebi tasarımda değişken sayısı arttıkça artan tasarım seçeneklerinin hemen hepsini göz önüne alarak uygun şartları sağlayacak seçenekler arasından en uygun olanın seçilmesi işleminin tasarımcı tarafından yapılması zaman ve kontrol bakımından oldukça zor ve bazı durumlarda imkansıza yakın olmasıdır. Örnek olarak İnşaat mühendisliği yapısal tasarım süreçlerinde, yapısal eleman sayısı ile her yapısal eleman için seçilebilecek farklı kesit boyutları dikkate alındığında, aynı yapı için eleman sayısına bağlı binler belki de milyonlarla ifade edilebilecek farklı tasarım kombinasyonu ortaya çıkacaktır. Tasarı ve buna bağlı seçenek sayısı değişkenlik gösterse dahi benzer durum hemen her mühendislik tasarımı için geçerli olduğu söylenebilir. En uygun tasarım belirlenmesi üzerine yapılan araştırmaların tarihi eski olması rağmen, gelişen bilgisayar teknolojisinin sağladığı imkanlarla ivme kazanmış ve bu amaç doğrultusunda çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden metasezgisel algoritmalar, etkinliği bilimsel araştırmalar sonucunda ortaya konmuş, farklı alanlarda uygulanmış örnekler arasında yer almaktadır. Bu eser kapsamında da metasezgisel algoritmalar betonarme yapısal eleman ve sistemlerin en uygun tasarımı süreci tanıtılmaktadır. Bu kapsamda eserin bölümlerinde öncelikle metasezgisel algoritmalar kısaca tanıtılmıştır. Sonraki bölümlerde sırasıyla kiriş, kolon, iki boyutlu çerçeve sistemler ile tekil temellerin en uygun (optimum) tasarım süreçleri ele alınmıştır. Son bölümde uygulama örneklerine sık karşılaşılan konsol tipi istinat duvarı problemi tanıtılmıştır. Eserimizin bu kapsamda teknoloji-inşaat mühendisliği tasarım sürecine bir katkısı olacağını umuyor ve ilerleyen süreçte araştırmacıların katkılarıyla geliştirilerek ülkemizin bu alanda etkin katkı sağlayacak düzeye erişeceğine inanıyoruz.