Cahiliye Döneminde Araplarda Tıp

Amaç: Tıp, insan sağlığını ve hastalıkların tedavisini konu alır. Bu sebeple, insan iradesi dışında zorunlu olarak tıp ilmine muhtaçtır. Bu kapsamda, Cahiliye Dönemi Arap toplumunun sağlık sorunlarına karşı geliştirdiği tıbbî uygulamaları ve bu bağlamda oluşturdukları tıp terimlerini, hastalık bilgilerini ve tedavi yöntemlerini incelemek bu çalışmanın temel amacıdır. Yöntem: Çalışmada, Cahiliye dönemi Araplarının tıp anlayışı, dönemin şiirleri, atasözleri ve haberleri gibi yazılı ve sözlü kültür unsurlarının incelenmesi yoluyla değerlendirilmiştir. Ayrıca komşu kültürlerle olan etkileşimler dikkate alınarak terim kökenleri analiz edilmiştir. Bulgular: Cahiliye dönemi Araplarının yaşadıkları sağlık sorunlarına karşı büyü, sihir, gözlem ve kişisel tecrübeler içeren çeşitli uygulamalar geliştirdikleri; kendi yaşam koşullarına göre medenî/şehirli ve bedevî/göçebe grupların farklı tıbbî yaklaşımlar benimsedikleri görülmüştür. Hem kendi dillerinde hem de komşu kültürlerden ödünç alınan tıp terimleri kullanılmıştır. Sonuç: Yapılan incelemeler sonucunda, Cahiliye dönemi Araplarının kendilerine özgü tıbbî bir bilgi birikimi geliştirdikleri, bunların bir kısmını kendi dillerinin özelliklerini kullanarak türettikleri, bir kısmının ise ya direkt olarak ödünç alındığı ya da Arapçalaştırıldığı görülmüştür. Ayrıca bu birikimin sonraki dönem İslâm tıbbının kullandığı tıp terimlerine etki ettiği anlaşılmıştır.