İstiklâl Marşı Beste Yarışmaları Ve Beste Sayıları

İstiklâl Marşı’nın Mehmet Âkif Ersoy tarafından yazılan güftesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 12 Mart 1921 tarihinde “ekseriyet-i azime” ile resmî olarak kabul edildikten sonra, bestelenmesi için 13 Mart 1921 tarihinde bir yarışma düzenlenmesine karar verilmiştir. Ancak devam eden savaş koşulları ve yarışmaya katılan bazı kişilerin aynı zamanda jüri üyesi olabilecek nitelikte olmaları gibi çeşitli nedenlerle bu yarışma sonuçlandırılamamıştır. Yaklaşık iki yıl sonra, Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi 19 Temmuz 1923 tarihinde tercih edilmiş; ancak bu beste çeşitli gerekçelerle kalıcı olarak benimsenmemiş ve 19 Mayıs 1924 tarihinde yeni bir beste yarışması daha açılmıştır. 1930 yılına gelindiğinde ise resmî olarak Osman Zeki Üngör’ün bestesi kabul edilmiş ve yayımlanan bir genelge ile tüm resmî kurumlara iletilmiştir. 13 Mart 1921 ve 1930 yılları arasındaki süreçte, İstiklâl Marşı’nın bestelenmesine ilişkin gelişmelerin önemli bir kısmı, bazı soruların yanıtsız kalmasına yol açmıştır. Bunlardan özellikle ikisi dikkat çekmektedir: İstiklâl Marşı bestesi için kaç yarışma düzenlenmiştir ve bu yarışmalara kaç beste gönderilmiştir? Bu çalışma, söz konusu iki soruya cevap bulmak amacıyla yapılmıştır. Devletin ve milletin bağımsızlığını simgeleyen bir unsur olan İstiklâl Marşı’nın tarihsel sürecinde yer alan bu sorulara açıklık getirilmesinin, konuya ve literatüre anlamlı bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma, “durum çalışması” deseninde nitel yönteme göre yapılandırılmış, veriler belge tarama yöntemi ile toplanarak ve betimsel analiz yöntemine göre analiz edilmiştir. Arşiv belgeleri ışığında resmî olarak biri 1921’de diğeri 1924’te olmak üzere iki defa beste yarışması düzenlendiği tespit edilmiştir. Literatürde 1922 ve 1923 tarihlerinde açılan yarışmalardan da bahsedilmekle birlikte bu yarışmalara dair arşiv belgelerine ulaşılamamıştır. Yine arşiv belgeleri ışığında yarışmalara toplamda 85 adet bestenin gönderildiği tespit edilmiştir.