Anna Maria van Schurman i walka o dostęp kobiet do edukacji w XVII wieku

Artykuł przedstawia postać XVII-wiecznej holenderskiej uczonej, Anny Marii van Schurman, i poddaje analizie jej dysertacje z 1641 roku o dostępie kobiet do edukacji (Dissertatio, de ingenii muliebris ad doctrinam et meliores litteras apitudine). Autorka za główny cel edukacji kobiet stawiała rozwój życia religijnego. Aby obronić się przed oskarżeniami o pychę i przekonać opinię publiczną, że wykształcone kobiety nie staną do walki o równouprawnienie, musiała w pełni zaakceptować status kobiety jako istoty słabszej od mężczyzny. Nie próbowała dyskutować z poglądem o słabości kobiecego umysłu, lecz wykorzystała go, by przekonać najbardziej zatwardziałych przeciwników kształcenia kobiet, wykorzystując ich własne argumenty. Chciała uniknąć posądzeń o skrajny radykalizm obyczajowy, by jej postulaty zostały wysłuchane. Daleka od rewolucyjnych poglądów, dążyła do poprawienia kondycji intelektualnej kobiet w ramach ustalonego porządku społecznego. Analiza traktatu van Schurman wykazała, że autorce zależało na przedstawieniu takiego programu edukacji, który z jednej strony byłby postępowy i poprawiłby sytuację kształcenia płci żeńskiej, ale też byłby do zaakceptowania przynajmniej dla części społeczeństwa.