Sürdürülebilir Turizm Bağlamında Aşırı Turizme Alternatif Bir Yak-laşım: Ev Değiştirme

Bu çalışma, sürdürülebilir turizm bağlamında ev değiştirme (home exchange) modelinin aşırı turizm (overtourism) sorununa alternatif bir çözüm sunup sunamayacağını incelemektedir. Küresel turizm hareketliliğinin artmasıyla birlikte özellikle popüler destinasyonlarda çevresel tahribat, yerel halkın yaşam kalitesinde düşüş, kültürel yozlaşma ve ekonomik dengesizlikler gibi çok boyutlu sorunlar ortaya çıkmıştır. Aşırı turizm, destinasyonların taşıma kapasitesinin aşılmasıyla ilişkili olup sürdürülebilir turizm ilkeleriyle çelişmektedir. Bu bağlamda paylaşım ekonomisi uygulamaları turizm literatüründe alternatif modeller olarak tartışılmaktadır. Çalışmada, ticarileşmiş kısa dönem kiralama platformlarından farklı olarak ev değiştirme modelinin kâr amacı gütmeyen, karşılıklılık ve güven temelli yapısına dikkat çekilmektedir. Ev değiştirmenin çevresel açıdan yeni yapılaşma ihtiyacını azaltması, enerji tüketimini sınırlaması ve turistik yoğunluğu mekânsal olarak dağıtabilmesi önemli avantajlar sunmaktadır. Sosyo-kültürel boyutta yerel halk ile doğrudan etkileşim ve kültürel paylaşım olanakları sağlamakta; ekonomik açıdan ise turizm gelirlerinin daha dengeli dağılımına katkıda bulunabilmektedir. Türkiye örneğinde Bodrum ve Çeşme gibi destinasyonlarda yaşanan aşırı turizm sorunları ele alınarak, özellikle kamu çalışanları arasında geliştirilebilecek dijital platform temelli ev değişim modellerinin uygulanabilirliği tartışılmıştır. Sonuç olarak ev değiştirme modelinin sürdürülebilir turizmin çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla uyumlu bir alternatif sunduğu; ancak etkinliğinin artırılması için politika desteği ve ampirik araştırmalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.