Koncepcja determinant charakteru krajobrazu miejskiego na tle teorii urbanistyki krajobrazowej

Teoria urbanistyki krajobrazowej współcześnie wyznacza globalne trendy w planowaniu i projektowaniu przestrzeni miejskiej. Charakteryzuje ją wielowarstwowy i elastyczny sposób analizy przekształcanego krajobrazu, uwzględniający jego charakter i lokalną tożsamość. Czytelne jest to szczególnie w czterech głównych motywach teorii urbanistyki krajobrazowej zaproponowanych przez Jamesa Cornera. Na tle motywów urbanistyki krajobrazowej podjęto próbę wyabstrahowania takich cech krajobrazu miejskiego, które budują jego charakter. Odwołano się do cech podstawowych. Rozumiane w ujęciu ontologicznym, stanowią stosunkowo ogólne, stałe i obiektywne właściwości przedmiotu, pierwotne względem innych jego cech. Konstytuują charakter przedmiotu w sposób niezbędny i rozpoznawalny. Uznając krajobraz za zbiór składowych, które możemy postrzegać, rozumieć i analizować na różnych płaszczyznach, zdiagnozowano cztery cechy podstawowe elementów takiego zbioru: ilość, wielkość, zróżnicowanie oraz spójność. Zakładając, że krajobraz jest konstruktem wielowarstwowym, przyjęto że cechy te można wskazać i zbadać odrębnie i równolegle w każdej z przyjętych warstw krajobrazu. W poszczególnych warstwach cechy podstawowe można doprecyzować jako determinanty charakteru krajobrazu. Zaproponowana koncepcja daje możliwość diagnozy źródeł skomplikowanego charakteru krajobrazu miejskiego oraz dokonania porównań pomiędzy analizowanymi aspektami (warstwami), co przedstawiono na przykładzie wymiaru kulturowego krajobrazu. Odniesiono go również do motywów Jamesa Cornera. Koncept otwiera pole dla dalszych klasyfikacji, ocen i weryfikacji.