Ocena strategii płynności finansowej (na przykładzie szpitali)

Cel: Celem artykułu jest identyfikacja strategii płynności finansowej realizowanych przez podmioty lecznicze oraz konsekwencji ich wyboru. Metodyka: Do identyfikacji strategii płynności finansowej wykorzystano metodę dochód–ryzyko, a konsekwencje wyboru strategii zbadano, analizując wartości wybranych wskaźników finansowych. Badania przeprowadzone zostały na podstawie sprawozdań finansowych za 2022 r. dla 30 podmiotów leczniczych funkcjonujących w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, udzielających świadczeń szpitalnych na terenie województw podkarpackiego i lubelskiego. Wyniki: W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono zróżnicowane podejście ze wskazaniem na agresywną strategię majątku obrotowego, umiarkowaną lub konserwatywną strategię źródeł finansowania majątku obrotowego i umiarkowaną lub agresywną strategię majątkowo-finansową. Teoretycznie konsekwencją tego powinno być umiarkowane ryzyko i zysk, tymczasem większość szpitali ma niskie wskaźniki płynności finansowej, generuje straty i ma ujemny kapitał własny oraz ujemny kapitał obrotowy netto – wszystkie te czynniki znacznie podnoszą ryzyko finansowe. W przypadku szpitali nie znajduje odzwierciedlenia klasyczne założenie strategii agresywnej – osiągania wyższej rentowności dzięki niższej płynności finansowej, czy też strategii konserwatywnej – zmierzającej do utrzymywania wyższej płynności finansowej kosztem niższej rentowności. Wynika to m.in. ze specyfiki funkcjonowania sektora publicznego, którego podmioty, nie będąc nastawione na maksymalizację zysku, są zarządzane inaczej niż jednostki sektora prywatnego. Uwagę zwracają duże różnice w wartościach poszczególnych mierników działalności, co dowodzi równocześnie zróżnicowanego podejścia do bezpieczeństwa finansowego w badanych szpitalach. Implikacje i rekomendacje: Wyniki badań wskazują na rozbieżność między teoretycznymi założeniami strategii płynności finansowej a praktyką w podmiotach leczniczych. W większości badanych szpitali wykazano wysokie ryzyko finansowe zagrażające stabilności finansowej, co wskazuje na konieczność rewizji przyjętych założeń i strategii płynności finansowej z uwzględnieniem specyfiki działalności leczniczej. Wypracowanie mechanizmów podnoszących bezpieczeństwo finansowe podmiotów leczniczych wymaga szerszych badań naukowych z zakresu oceny efektywności podmiotów leczniczych, w tym szczegółowej analizy rozwiązań stosowanych w szpitalach działających na niższym poziomie ryzyka finansowego. W praktyce ich implementacja w podmiotach o słabszej kondycji mogłaby przeciwdziałać zagrożeniu kontynuacji działalności leczniczej, utrzymując lub podnosząc tym samym dostępność, ciągłość i jakość świadczeń zdrowotnych. Oryginalność/wartość: Badania pokazują, jak teoretyczne założenia realizowanych strategii płynności finansowej przekładają się na rzeczywiste wyniki finansowe w specyficznej grupie badawczej, tj. szpitalach prowadzonych w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej – ich płynność finansowa determinowana jest kosztochłonnym profilem działalności oraz ograniczeniami wynikającymi z formy organizacyjno-prawnej.