Arıtılmış Atık Suyun Sulamada Kullanımında Su Kalitesinin Önemi: Van İli Örneği

Alternatif-marjinal su kaynağı olan arıtılmış atık suların sulamada kullanımı ile temiz su kaynakları üzerindeki baskı azaltılabilmektedir. Ayrıca atık su içeriğine bağlı olarak toprak-bitki verimini arttırabilmekte ve gübre ihtiyacını azaltabilmektedir. Bu da daha ekonomik ve etkili bir üretim stratejisi sağlamanın yanında atık suyun deşarj problemleri de çözümleyebilmektedir. Ancak sulamada kullanılacak arıtılmış atık suyun kalite ve özelliklerinin mutlaka bilinmesi ve yönetilmesi gerekmektedir. Literatürde arıtma tesisi çıkış suyunun sulama amaçlı kullanımına yönelik su kalitesinin irdelendiği çalışmaların sınırlı olduğu düşünülerek, bu çalışma, Van ilinde bulunan ileri biyolojik arıtma tesisinin arıtılmış atık suyunun sulamada kullanılabilirliğini, ilde aktif bitki üretimi gerçekleştirilerek sulamaya ihtiyaç duyulan Mayıs ile Eylül ayları aralığında 2024 yılı için günlük verilerin baz alınmasıyla daha gerçekçi bir şekilde Türkiye'deki ulusal mevzuatlar ve diğer ulusal-uluslararası kriterler altında değerlendirmiş ve olası sorunlara yönelik önlemlere yer vermiştir. Araştırma sonucunda, arıtılmış atık suyun pH, elektriksel iletkenlik, toplam azot-fosfor, biyolojik-kimyasal oksijen ihtiyaçları ve askıda maddesinin ulusal-uluslararası mevzuatları aşmadığı dikkate alınarak sulama için güvenilir bir su kaynağı olduğu belirlenmiş ve toprak-bitki-sulama sistemleri için bir sakınca bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Böylece Van-Merkez ileri biyolojik arıtma tesisinin arıtılmış atık suyunun sulamada kullanımı önerilebilir olmuş, bu sayede Van Gölü’ne deşarjın azaltılmasıyla çevresel sürdürülebilirliğe sağlanan katkının önemi de dikkate değer olarak bulunmuştur.