Gre Fılla Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem Yerleşiminden Kesici Kenarlı Sürtme Taş Aletler

Neolitik yaşam biçiminin ortaya çıkışı ve gelişimi açısından, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin önemi tartışılmaz bir gerçek olarak önümüzde durmaktadır. Bu bölge içinde Geç PPNA ve Erken PPNB döneme tarihlenen çok az yerleşim yerinde kazı yapılmıştır. Bunlardan biri, Yukarı Dicle havzasının kuzey kesiminde, Ambar Çayı’nın batı kıyısına kurulmuş olan Gre Fılla yerleşimidir. Bu yazıda Gre Fılla’da 2018-2019 kazılarında ele geçen kesici kenarlı sürtme taş aletler ele alınmıştır. Bu tür aletler, sürtme taş buluntu topluluğu içinde tanımlı bir alet grubunu oluşturmaktadır. Toplam 26 adet buluntunun her biri öncelikle metrik ölçüleri, kullanılan hammaddeler, üretim teknikleri, tipolojileri ve yerleşim içindeki buluntu yerleri bağlamında ele alınmıştır. Gre Fılla kesici sürtme taş aletleri, üretiminde kullanılan hammaddeler ve boyutları bakımından büyük bir çeşitlilik sunmaktadır. Bunlardan elde edilen veriler diğer buluntulardan elde edilen verilerle birlikte değerlendirilmiştir. Bu aletler üzerinde yürütülen analizlerden elde edilen veriler bölge içinde kazıları yapılmış çağdaşı yerleşmelerin verileriyle karşılaştırılmıştır. Yakındoğu’nun neredeyse tüm yerleşmelerinde Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem boyunca yaygın olarak gözlemlenen bu aletler üzerine ayrıntılı analizler çok sınırlı yapılmış olup, kullanılan terminoloji de büyük ölçüde farklılık göstermektedir. Gre Fılla kazılarından elde edilen bulgular bölgenin kültür tarihine önemli katkılar sağlamaktadır.