İki Müttefik İki Mütareke: Mondros ve Rethondes Mütarekelerinin Karşılaştırması

I. Dünya Savaşı’ndan mağlup ayrılan Osmanlı Devleti ve Almanya, Wilson İlkeleri esas alınarak bir barış süreci oluşturulacağı inancıyla anlaşma masasına oturmuşlardı. Ancak işler, iki müttefik devletin istediği gibi gitmemiştir. İmzalamış oldukları Rethondes ve Mondros Mütarekeleri ile Osmanlı ve Almanya toprakları İtilaf Devletleri’nin işgaline açılmıştır. Askeri, iktisadi, içtimai yönden ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalan iki devlet; yüksek sesle yapılan işgallere sessiz sedasız boyun eğmiştir. Rethondes Antlaşması ile Almanya tüm savaştığı bölgelerden çekilerek askeri yönden savunmasız bırakılırken Osmanlı Devleti’nin ise Mondros Mütarekesi ile bölünmesi ve işgal edilerek parçalanması amaçlanmıştır. Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devleti’nin yıkılmasına sebep olan “Millî Mücadele”yi tetiklemiştir. Rethondes Mütarekesi ise Alman toplumunda “ordu sırtından hançerlendi” düşüncesinin etkinlik kazanması ile aşırı sağ görüşün oluşmasına zemin hazırlamıştır. Mütarekeden sonra Almanya’da hükümet devrilmiş ve devamında Versailles Antlaşması imzalanmıştır. En nihayetinde ise Nazi Almanya’sı ortaya çıkmıştır. Mondros Mütarekesi’nin Türk toplumuna etkisi esarete karşı milli bir direniş ruhu geliştirmek üzerine olmuş ve ardından emperyalistler tarafından dayatılan Sevr Barış Antlaşması hiçbir zaman uygulamaya konulamamıştır. Türk halkının bu direnişi tüm dünya halklarına örnek olmuş ve işgal edilmiş olan birçok bölgede yerel özgürlük arayışları emperyalizmin oyunlarını bozmuştur. Rethondes Mütarekesi ve ardından uygulanan Versailles Antlaşması ise Almanlarda umutsuzluğa sebep olmuştur. Bu zorluktan çıkışın yolunu da ırkçı bir bakış geliştirmekte bulan Alman halkı Nazizim ile kendilerine de dünyaya da büyük sonuçlar yaşatmıştır.