ХОЖА МУҲАММАД ПОРСО “ҲАФТОДУ СЕ ФИРҚА” РИСОЛАСИНИНГ ИСЛОМДАГИ ФИРҚАЛАРНИ ЎРГАНИШДАГИ АҲАМИЯТИ

Мақолада темурийлар даври тарихи, маънавий ҳаётига доир масалалар қаламга олинган. Бу даврда юртимизда яшаган халқларнинг маънавиятида катта аҳамият касб этган Яссавия, Кубравия ва Хожагон-нақшбандия тариқатлари вакилларининг фаолияти ўрганилган. Жумладан, Баҳоуддин Нақшбанд ҳамда унинг султонлари Алоуддин Аттор, Хожа Муҳаммад Порсо, Яъқуб Чархий каби шайхлар ҳаёти ва улар ёзиб қолдирган тасаввуф соҳасидаги асарлар ҳақида маълумот берилган. Хожагон-нақшбандия тариқатининг ёзма меросга айланиши, илмий-назарий жиҳатдан асослаб берилиши, таълимот сифатида шаклланиши биринчи навбатда Хожа Муҳаммад Порсонинг илмий фаолияти, унинг қаламига мансуб асарлар воситасида амалга ошган. Унинг асарлари шариатнинг турли масалаларига, тасаввуф назариясига, хусусан, хожагон-нақшбандия тариқати таълимотига бағишланган. Муҳаммад Порсонинг илмий мероси бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотган эмас, албатта. Масалан, унинг “Ҳафтоду се фирқа” (“Етмиш уч фирқа”)” рисоласи ақида мавзусидаги бошқа асарлари каби бугунги глобаллашув даврида ақидапараст адашган оқим вакилларига раддиялар беришда илмий асосли кўрсатмалар баён қилинган қимматли манба сифатида муҳимдир. “Ҳафтоду се фирқа” рисоласи ушбу мақоланинг марказида туради. Асар Ислом умматининг етмиш уч фирқага бўлиниб кетиши хабарини берувчи ҳадис билан бошланган ва муаллифга маълум бўлган фирқалар рўйхати келтирилган ҳамда ҳар бир фирқанинг асосий ғояси баён қилинган, кейин уларга аҳли сунна олимларининг раддияси келтирилган.