SUFIJSKI MOTIVI U POEZIJI SAFVET-BEGA BAŠAGIĆA

Sufizam je važno obilježje islamske duhovnosti i tradicije pa tako i kulture Bošnjaka muslimana. Značajan je utjecaj perzijske sufijske književnosti ne samo na bošnjačke autore na orijentalnim jezicima u okviru divanske poezije, nego i na autore novije i savremene književnosti. Taj se utjecaj može pratiti od najmanjeg motiva ili teme, stiha ili strofe, preko kraćih književnih vrsta, do cjelovitog i obimnijeg književnog djela. U ovom radu prezentiramo kako se taj orijentalno-islamski segment sačuvao i u onim vremenima kada je bošnjačka književnost preuzimala obrasce i poetike zapadnoevropske kulture, a to se prije svega odnosi na austrougarski period. Jedan od vodećih autora tog bošnjačkog preporoda (tranzicije) bio je svakako i Safvet-beg Bašagić. Pošto je po ličnom opredjeljenju, porijeklu, porodičnoj tradiciji ali i profesionalno bio vezan za orijentalne jezike i književnosti, nastojao je i u svom poetskom izrazu sačuvati te vrijednosti. Jedan od tih bisera Orijenta je svakako i sufijska književna tradicija, koja je u Bašagićevom pjesništvu ostavila značajan trag. Tako se u njegovim pjesmama pobožne i misaone tematike mogu prepoznati motivi sufijske poezije, između ostalog i kao odraz autorovog prevodilačkog i istraživačkog rada na korpusu velikih perzijskih klasika i bošnjačkih autora koji su pisali na orijentalnim jezicima, ali i njegovih književnih opredjeljenja.